Covid-19 Pandemisiyle Mücadeleyi Sekteye Uğratan Süreçler

0 3.614

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Merhaba.

Salgınla mücadelede sürekli yol kazaları yaşıyoruz. Bunların bazıları geliyorum demesine rağmen maalesef engel olmuyoruz. Yaşanan sanki bir dejavu. Daha önce üç kez yaşadığımız kontrolsüz rahatlama bir kez daha başımızı derde sokuyor. Ne yazık ki deneyimler bize bir şey öğretmemiş.

Önce, yeni bir patlamanın olacağı açık olmasına karşın önlemleri tamamen kaldırdık. Sonra, Rusya’nın delta varyantı etkisiyle vakalarını ikiye katladığı bir dönemde turizm adına bu kişilerin kitleler halinde Türkiye’ye gelmesine göz yumduk. Turizm bölgelerinde vaka sayıları hızla arttı. Örneğin, tüm Türkiye’de açıklanan yeni vaka sayılarının %10’undan fazlası Antalya’da saptanıyor. Bayram tatilinde Türkiye’nin pek çok yerinden gelen insanlar bu vakalarla buluştu. İnsanlar bireysel korunma önlemlerini terk etti. Şu an virüs Türkiye’nin dört bir yanına dağılmış durumda.

Yaz başında hızlanan aşılama çalışmaları en olmadık zamanda tedarik sorunu nedeniyle çok yavaşladı. Aşı varken insanlar aşı olmaktan çekiniyordu. Vakaların patlaması ve ölümlerin artmasıyla endişelenen halk aşılanmak istiyor, bu sefer aşı yok. Tam doz aşıda %32-33’lere çakıldık kaldık. Umarız sorun çabuk giderilir. Bu yazı yazıldığı anlarda aşı tedarikinin tekrar başladığı açıklanıyordu. Diğer varyantlara karşı yaygın ilk doz aşılama bazı ülkelerde etkili oldu. Ama Delta’ya karşı tek doz aşı yetersiz kalıyor.  Politika kısa sürede kişilerin tam aşılanması şeklinde sürmeli. Orman yangınları nedeniyle yaşanan mecburi kontrolsüz hareketlilik de virüsün yayılımına bir miktar etki edecek gibi görünüyor.

İsrail’de vakalar artmaya başladı. Ülke kısa sürede hızla yürüttüğü bağışıklama çalışmasında %63’ün üzerine çıkamadı. Özellikle gençlerde aşı oranları hayli düşük kaldı. Hastaların yarıya yakını gençler ve çocuklardan oluşuyor. Önlemler de kaldırılınca günlük vaka sayıları tekrar üç binlerin üzerine çıktı. “Gençler yayıyor, yaş almışlar ölüyor” senaryosu bu ülkede tipik bir şekilde yaşama geçti.

Şili’de tam aşılılar %65’lerin üzerine çıktı. Önlemleri erken kaldırmaları nedeniyle aylarca vaka sayılarını düşüremediler. Nihayet günde binlerin altına indi ve her geçen gün azalıyor. Şili’nin şansı ülkede Delta varyantının yayılmamış olması. Bu örnekler aşılamada çok yüksek oranlara çıkmadan önlemlerin kaldırılmasının ne kadar hatalı olduğunu gösteriyor.

Delta etkisindeki ülkelerde hastanede yatanların, hastalığı ağır geçirenlerin ve ölümlerin büyük çoğunluğu aşısız veya eksik aşılı.

Özellikle mRNA aşıları Delta’nın yayılmasında, yani hastalığa yakalanmada diğer varyantlara göre daha az etkili olsa da ağır hastalık ve ölümleri önlediği kesin. Delta’nın toplumda yayılmasının önlenebilmesi için toplumlarda artık %80’lerin üzerinde aşılama oranlarına ulaşmak gerekiyor. Yani bu seviyelere ulaşana kadar kişisel korunma ve bazı kısıtlamalar şart. Korunma olmadan aşının tek başına salgını sonlandırma yeteneği sınırlı. Dünyada tam aşılı oranı henüz %15 bile olmadı. Hayatta kalmanın yolu tam doz aşılanmaktan geçiyor. Maske, mesafe, temizlik üçlemesinden uzaklaşma lüksümüz yok.  Olasılıkla Delta’ya karşı etkili yeni modifiye edilmiş mRNA aşıları kullanıma girecek. Bu aşıların uygulanmasıyla virüsün yayılımının engellenmesi daha kolay olacak.

Ancak bu dönemde ek önlemler, en azından aşısız bireylerin topluma açık kapalı alanlara, kafe, restaurant ve benzer sosyal aktivite alanlarına alınmasının sınırlanması artık zorunlu görünüyor.

Geleceğe ilişkin tahminler ve projeksiyonlar hastalığın bugünkü mücadele düzeyiyle ortadan kalkmayacağı, mevsimsel pikler yaparak sürüp gideceği yönünde yoğunlaşmaya başladı.  Virüs evrimine devam edecek. Umut bu evrimin iyi yönde olması, ancak yayılım sürdüğü sürece virüs de aşıdan kaçmak için elinden geleni yapacak. Kısa sürede yoğun aşılama, aşı olanlara pozitif ayrımcılık. Maalesef tek çare bu görünüyor.

Sağlıkla kalın.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.