Çocuklarda Şema Öncesi Dönemin (4-7 Yaş) Özellikleri Nelerdir?

0 153

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Şema öncesi dönem 5-7 yaş aralığını içine alan, okul öncesi ve ilköğretimin 1, 2. sınıf çocuklarının içinde bulunduğu ve çocuğun kendi şemalarını oluşturduğu dönemdir.

Çocuklar bu dönemde kendi çizimlerini oluşturma güdüsüne sahiptir diyebiliriz.

Okul öncesi çocuklarının, 4 ile 7 yaş arasında ki çocukların, yeni keşifler için açık ve maceracı olduklarını, sezgileriyle öğrendiklerini ifade edilmektedir.

Bu yaşta çocuk algılama-kavrama ve öğrenmede belirgin bir işlerliğin kazandığı bir dönem içine girer.Yani ,psikoloji ve bilişsel süreçte duyusal bilginin alınması, yorumlanması, seçilmesi ve düzenlenmesi anlamına gelir.

Resimler sadece çizgilerde oluşmaz.

Çocuk, nesneler ve olaylar arasındaki ilişkilerin nedenlerini anlamasa dahi kendi dünyasına göre ilişkilendirir.İnce motor gelişimi,algısal ve zihinsel gelişimle beraber çocukların çizimleri yaşları büyüdükçe daha ayrıntılı ve gerçekçi olur.

Genellikle şekiller, eşyalar zemin çizgileri üzerinde yükselir.Bazı şekiller ise kâğıt üzerinde dağınık, yüzer biçimdedir.

Çocuk 4 yaş civarında oldukça tanınabilecek biçimler çizmeye başlar.Kesin olarak bunların ne olduğunu söylemek oldukça güçtür. Ancak 5 yaşlarında, insanlar, evler ya da ağaçlar tanınmaya başlanır, çocuk 6 yaşına geldiğinde biçimler ve şekiller konulu olmaya başlar. Yapılan resmin türünü belirleyecek türlü öğeler ortaya çıkar.

Bu dönem işlem öncesi dönemin bir parçasıdır.

Çocukta artık sembolik düşünce, bağlantıları görme, sınıflandırma ve sayıları anlama yeteneği yavaş yavaş artmaktadır. Bu dönemde çocuk artık kendini çevrenin bir parçası olarak görür ve çevresindeki nesne ve insanlarla özdeşim kurmaya başlar.

Lowenfeld’e göre bu dönemde çocuk resim yapma, düşünme ve gerçek arasındaki ilişkileri keşfetmeye başlamaktadır.

Çocuklar resimlerinde nesneleri resim düzlemine yatırarak çizerler. Sanat eğitiminde düzleme özelliği olarak isimlendirilen bu özellikteki nesneler bir görüş noktasından değil de birçok görüş noktasından bakılıyormuş gibi çizilir.

Çocuklar bu tür resimleri yaparken ya kâğıdı resmi yaptıkları yöne doğru çevirerek ya da kendileri kâğıdın etrafında dönerek çizerler. Bunun nedeni çocuğun bütün nesne ve kişileri üç boyutuyla birlikte tamamen gösterme isteğidir.

Sonuç olarak bu evrede çocuğun yaptığı resimler duygularının, hayallerinin yansımasıdır ve dış̧ dünya ile kurduğu ilişkilerini giderek zenginleştirdiğine şahit olunur. Özellikle kendilerinde iz bırakan olayları, vücut ölçüleri orantısız resim yaparlar ve bu resimlerini genelde açıklamak isterler. Bu dönemde röntgen (saydam) resim yaparlar.

Bazen bir çizgi veya leke ile mekânı oluştururlar. Nesneler havada uçuşmasın diye birden fazla mekân çizgisi kullanırlar. Ayrıca nesnelerini birden fazla görüş̧ noktasından bakılabilecek şekilde düzenlerler.

Çocuğun tüm bunları yapabilmesi için ona gerekli ortamı ve imkanı sağlamayı unutmayınız.Üstelik kendi dünyalarını yansıttıkları bu çalışmalarda, çizimlerini kısıtlamamalı ve özgür bırakmalısınız. Bu çocukların yaratıcılıklarının gelişimlerin de  için çok büyük önem taşır.

Geçen, Fahrettin (2018); Çocuğun Gelişim Basamaklarına Göre Figürleri Ele Alma Biçimleri, Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi

Şener,Gönül (2018); Şema Öncesi Dönem Çocuklarının (4-7 yaş) Okul Temalı Resimlerine İlişkin Yorumlamalar, MSKU Eğitim Fakültesi Dergisi

Özönder Aydın, Ulviye (2017); Okul Öncesi Resim Eğitiminde Çocuğun Çizgisel Gelişimi (2-7 Yaş), Kastamonu Eğitim Dergisi

Karaman ,Yıldız, Köksal Akyol, Aysel (2011); Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Çocukların Yaptıkları Resimlerde Oyuncak Çizimlerinin incelenmesi, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.