Çocuğumun Ateşi Var. Nasıl Kontrol Altına Alırım?

0

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Bebeklerde ve çocuklarda ateş ,servislerde çok sık karşılaşılan bir sorundur. Vücudun normal ısısının üzerine çıkması aileleri telaşlandırır ve anneler kendi bildikleri yöntemlerle ateşi düşüremediklerinde hastaneye başvururlar.

Bugün bebek ve çocuklarda ateş hakkında bilmeniz gereken durumları paylaşacağım.

Ateşin yükselmesi tek başına bir hastalık değildir, çocuktaki bir hastalığın belirtisidir ve pek çok nedenle ortaya çıkabilir. Genellikle grip, soğuk algınlığı gibi virüs kaynaklıdır.

Enfeksiyon hastalıkları, zatürre, iltihaplar, kızamık, suçiçeği, ilaçlar, kanser, genetik hastalıklar, metabolik hastalıklar, aşılar vücut sıcaklığının yükselmesine neden olabilir.

Ateşi Olan Çocukta Hangi Belirtiler Görülür?

Ateşi olan çocuklar bitkin ve halsizdir. Konuşmaya hali yoktur, iştahı kesilmiştir. Baş ağrısı ve kas ağrıları çeker. Giderek huysuzlaşır. Dudakları kurur ve susuzdur.

Bazen ateş sabahları yüksek akşamları düşük ya da sabah düşük akşam yüksek olabilir. Bazen birden yükselir birkaç gün devam eder sonra düşer, bazense her gün bir önceki günden biraz fazla olmak üzere yavaşça yükselir. Yapılan tetkikler sonucu tanılamayan nedeni bilinmeyen ateşe de rastlanabilir.

Ölçüm Yerlerine Göre Ateş Kabul Edilen Vücut Isısı Değerleri

Vücut ısısı rektal (makat bölge), ağızdan, koltuk altı ve kulaktan ölçülmektedir. Bölgeye göre çıkan değer aralıkları farklıdır. Örneğin ağızdan ölçüm yaptığımızda 37.8 derecenin üstü ateş olduğunu gösterir.

Ateşin Sınıflandırması

  • Hipotermi : <35’
  • Subfebril Ateş: 36.8-38 ‘
  • Hafif Ateş: 38-38.5’
  • Orta Ateş: 38.5-39’
  • Yüksek Ateş:39-40’
  • Hipertermi: 41-43’

Hipertermi (41-43 ‘) dediğimiz vücut ısısının fazla yüksek olması genellikle sıcak çarpması, nörolojik hastalıklar ve zehirlenme olaylarında görülür.

Çocuklarda Ateş Ölçerken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

  • Özellikle koltuk altından ölçüm yapılacaksa koltuk altının terli olmamasına dikkat edilmelidir.
  • Aynı şekilde kulakta salgı, tıkaç olmaması gerekir.
  • Ağızdan ölçüm 5 yaş üzerindeki çocuklar için uygundur.
  • Ağızdan ölçüm yapılacaksa çocuğun sıcak-soğuk yiyecek alımından hemen sonra ölçüm yapılmamalıdır.
  • İshalli çocuklarda rektal ölçüm yapılmamalıdır.

Çocuklarda Ateşe Neden Olan Özel Durumlar Nelerdir?

Viral / Bakteriyel enfeksiyonlar: Eğer 3 aylıktan küçük bir bebekse ateş ciddi bir durum olarak değerlendirilir. Bu bebeklerin bazısında idrar yolu enfeksiyonu, ishal, menenjit, doku enfeksiyonları gelişebilmektedir. Gerekirse hastaneye yatırılarak izlenmelidir. Hastanede çocukta gelişen diğer hastalıklara göre tedaviler başlanır .

Kronik hastalıklar: HIV, lösemi, diyabet, konjenital kalp defektleri, sickle-cell hastalığı olan çocuklarda daha ayrıntılı incelemeye gerek duyulur.

Kreş-okula gitme: Çocuklar kalabalık ortamda eğitim gördüklerinden enfeksiyon taşıma riski daha fazladır. Bu nedenle yakın izlem gerekir.

İdrar yolu enfeksiyonu: 6 aydan küçük bebeklerde idrar yolu enfeksiyonları sıktır. İdrar yolu enfeksiyonları iyi görünen ateşli yenidoğanlarda büyük risktir. İdrar kültürü alınması önerilir.

Tüm bunlar dışında septisemi, pnömoni , otitis media , menenjiti olan çocuklarda ateş gözlemlenmiştir.

Ateşli Havale (Febril Konvülziyon) Nedir?

Bazı çocuklarda vücut ısısının ani artışı havaleye neden olabilir.  Ateşli havale en fazla 6 dakika sürer fakat korkutucu olabilir. Kasılmalar, titremeler oluşabilir. Gözleri kayabilir, nefes almakta güçlük çekip morarabilir.

Hastaneye Ne Zaman Başvurmalıyız?

Bebeğiniz 3 aylıktan küçükse mutlaka hastaneye başvurulmalıdır.

3 aylıktan büyük çocuklarda emebiliyor, halsizliği yok, solunumu hızlı değilse, baygın değilse 24 saat hastaneye başvurmadan beklenebilir.

Ateşli havale geçiriyorsa hastanın giysileri çıkartılır, ıslak bezler hastanın koltuk altlarına, kasıklarına, dirseklerin iç yüzü ve avuç içlerine yerleştirilir. Ateş bu yöntemle düşmüyorsa hasta, oda sıcaklığındaki su ile yıkanır. Ateş düşmezse 112 aranır ve yardım istenir.

Ateşi Olan Çocuklara Yaklaşım Nasıl Olmalıdır?

  • Yüksek ateşi olan çocuğun oda sıcaklığı 21-22’ arası olmalıdır.
  • Çocuğun üzerindeki fazla giysiler çıkarılmalıdır.
  • Aç kalmamalıdır, solunum sıkıntısı yoksa annesini emmeye devam etmelidir.
  • Ilık suyla (29-32’) duş yaptırılabilir. Ya da boyun, koltuk altı, perine bölgesine en az 20 dakika ıslak havlu-pamuk uygulaması yapılmalıdır.
  • Yüksek ateşte vücut fazla sıvı kaybeder bu nedenle bol sıvı
  • Anne sütü alan bebeklere solunum sıkıntısı yoksa anne sütüne devam edilmelidir.
  • Çocuğa ateşli dönemde su, meyve suyu, çorba, sulu meyve, puding, yoğurt gibi proteinli ve kalorili besinler
  • Çocuklarda genellikle virüs kaynaklı ateş görüldüğünden gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınılması gerekir.
  • Oral mukozada ve dudaklarda ateşin yükselmesine bağlı, kuruluk/ çatlaklar görülebileceği için uygun ağız bakımı sürdürülmeli ve nemlendiriciler kullanılmalıdır.

Sonuç olarak çocuklarda ateş yönetimi önemlidir. Evde çocuğun gözetim altında olması, ısı ölçümünün düzenli yapılması gereklidir. Bu konuda ebeveynlere büyük sorumluluk düşer. Ebeveynlerin kendi çabaları sonucu düşmeyen ateşte sağlık çalışanları çocuğun bakımını tedavisini üstlenir ve aileyi bilinçlendirir.

Erdemir F. ve Taş Arslan F. Çocuklarda Enfeksiyon Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı. Editör Zeynep Conk, Zümrat Başbakkal, Hatice Bal Yılmaz, Bahire Bolışık. Pediatri Hemşireliği. 2.Baskı. Akademisyen Kitabevi. Ankara. 2018. ss: 767-770

Yalnızoğlu Çaka, S, Çınar,N, Altınkaynak, S.(2005). Ateşli Çocuğa Yaklaşım. Sakarya        Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği ABD. Sakarya. 2015. ss: 134-137                        

 

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.