Bulaşıcı Bir Psikiyatrik Hastalık Sentezi: Delüzyonel Parazitoz ve Folie A Famille

0 1.783

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Koca bir aileyi psikolojik olarak hasta etmeyi başarmış bir vakayı anlatan olgu sunumuna ne dersiniz?

Sizi de benim kadar heyecanlandırdı ise hadi başlayalım!

Bu olgu sunumunda iki ayrı durumun bir arada sentezlenmesine şahit oluyoruz.

Delüzyonel Parazitoz ve Folie A Famille…

Terimlerin yabancılığından endişelenmeye mi başladınız? Haydi biraz daha derinlerine inelim.

Delüzyonel Parazitoz Nedir?

Hastanın herhangi bir enfeksiyon olmamasına rağmen bir deri hastalığına sahipmiş gibi hissetmesi ve davranmasına sebep olan psikolojik bir rahatsızlıktır. Hastalar ilk olarak bir dermatoloji uzmanına ya da aile hekimine başvururlar ve psikolojik olarak rahatsız olduklarına inanmakta zorlanırlar. Hastalık tek başına görülebileceği gibi altta yatan farklı psikolojik ve fiziksel rahatsızlıklarla birlikte de görülebilir. Klinik olarak farklı belirtiler gösterebilirler fakat daha çok kaşıntı, batıcı tarzda ağrı, yangı ve kibrit kutusu belirtisi öncül belirtilerdendir. Kibrit kutusu belirtisi ise hastanın doktora bir kutu ya da peçete gibi bir eşyanın içinde tırnak, saç teli gibi vücut parçalarını getirmesine denir. Hastalarda sürekli kaşınma veya kullanılan yoğun ilaçlar dolayısıyla kontakt dermatit gelişebilir.

Folie Communiquée Nedir?

Bir başka nadir görülen psikiyatrik sendrom olan ‘’Folie Communique’’ paylaşılmış psikotik bozukluk anlamına gelmektedir. 1860 senesinde ilk kez bulaşıcı delilik, ikili delilik anlamlarında kullanılmıştır. Sıklıkla aile üyeleri arasında görülen bu sendrom etkileyen aile sayısına göre isim değişiklikleri almaktadır. 2 kişiyi etkilediyse ‘’Folie A Deux’’, 3 kişiyi etkilediyse ‘’Folie A Trois’’, tüm aileye tanı konduysa ‘’Folie A Famille’’ olarak isimlendirilir. Aşağıda inceleyeceğimiz olguda tüm aile etkilendiği için ‘’Folie A Famille’’ vakası olarak adlandıracağız.

17 yaşındaki erkek hasta bedenindeki yaygın kaşınma ile dermatolojiye başvurdu. Cilt bulgularında sol üst bacakta ve genital bölgede kabuklu, kaşıntılı bölgeler tespit edildi. Hastanın psikiyatrik değerlendirmesinde yavaş ve sadece hastalığına odaklı konuşma tipi belirlendi. Hastalığının sebebi olarak ise bir önceki hastaneye yatış öyküsünde hastanedeki pis bir havludan enfeksiyon kapmış olacağını düşünmektedir. Annesi ile yakın bir ilişkisi bulunmaktadır ve annesinden alınan öyküde hastanın yaklaşık 6 önce herkesin öldüğünü düşündüğünü ve kendisinin de ölmek istediği hakkında düşüncelerinin başladığı öğrenildi. Bu duruma psikotik özellikli depresyon tanısı konarak kısa süreliğine yatış verildi ardından haplar ile evde tedaviye devam etmesi önerildi. Fakat hasta ekonomik koşullar sebebiyle kontrollerine gidemedi ve ilaçlarını 1-2 ay gibi kısa süre sonra bıraktı. Hastanın enfeksiyon kaptığı düşünceleri tam olarak psikotik özellikli depresyon tanısı sırasında hastaneye yattığında başladı. Ardından annede benzer yakınmalar başladı. Sırasıyla kız kardeş, erkek kardeş ve babada da aynı tablo görülmeye başladı.

Birazda kişileri yakından tanıyalım…

  • Birincil olgu yani 17 yaşındaki erkek hasta çocukluk yıllarında 2 kez menenjit geçirdi ve ikisinde de hastanede yatarak tedavi edildi. Ortaokulu ailesi ve öğretmenlerinin çabalarıyla zorla bitirdi ve sosyal ilişkilerinin son derece kısıtlı olduğu gözlendi. Çoğu zamanı evde ve annesiyle geçirmektedir.
  • Anne, 37 yaşında ev hanımı. Birincil olgu ile çok fazla yakınlık içinde, giyinmesine ve banyo etmesine dek yardımcı olmaktadır. Çoğu zaman birlikte uyudukları öğrenildi. Herhangi bir fiziksel veya psikolojik rahatsızlığı bulunmamaktadır.
  • Baba, 45 yaşında ve araba tamirciliği yapmaktadır. Ailesi ile ilişkisi yakın değil ve çoğunlukla insanların kendisinden zarar vermesinden endişe etmektedir. Geceleri uyumadan kendi kendine konuştuğu öğrenildi. Tornavida ile bir arkadaşını yaralama öyküsü bulunmaktadır. Hasta tedaviyi reddetmektedir.
  • Erkek ve kız kardeşler, ikisi de 13 yaşında ve okulda başarılılar. Erkek kardeş, ailesi yerine arkadaşlarıyla vakit geçirmeyi tercih ediyor. Sosyal yönden aktif biri. Kız kardeş ise çoğu zamanını annesine evde yardımcı olarak geçiriyor. Çekingen bir kişiliğe sahip.

Delüzyonel Parazitozun Tedavisi

Deri bulguları sadece birincil olgu ve annede bulunmaktadır. Diğer aile üyeleri sadece hastalığı kapmış olabileceklerine inanmaktadır. Bu sebeple sadece anne ve birincil olguya hap ve krem tedavileri uygulandı. Kısa süre içinde birincil olgudaki belirtiler azaldığında tüm aile üyelerinde yakınmalar kayboldu.

Birincil olgudaki düşük zekâ düzeyi, B12 düzeyi eksikliği, psikoz öyküsü ve ısrarcı enfeksiyon kapma düşünceleri hastanın ‘’Delüzyonel Parazitoz’’ olduğuyla uyumludur. Delüzyonel psikoz ani başlayacağı gibi sinsi ve yavaş bir başlangıçta gösterebilir. Vakalarda kurtlardan, parazitlerden enfeksiyon kapma gibi sanrı sorunları başlaması hastalığın kronikleştiği anlamına gelmektedir.

Bir sendrom ve bir hastalığın karışımını güzel bir örnekle bizlere sunan Sibel Mercan, Özgür Öğütcen, İlknur Kıvanç Altunay, Oğuz Karamustafaoğlu’na teşekkürlerimi ileterek yazımı sonlandırıyorum.

Bir sonraki yazılarımda görüşmek dileğiyle, sağlıcakla kalın! 🙂

Mercan, S., Öğütcen, Ö., Altunay, I. K., & Karamustafalıoğlu, O. (2005). Folie á Famille ve Delüzyonel Parazitoz: Olgu Sunumu ve Literatürün Gözden Geçirilmesi. Klinik Psikofarmakoloji Bulteni, 15(2).

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.