Böbrek Yetmezliği Tedavisinde Kullanılan Diyaliz Türleri Nelerdir?

0

Ülkemizde verilere göre yaklaşık 10 milyon böbrek hastası olduğu söylenmektedir.

Kronik böbrek hastalığı dünya çapında bir sağlık sorunudur. Kronik böbrek hastalığı, son dönem böbrek yetmezliğine ve kardiyovasküler komplikasyonlar, böbrek hasarı ve böbrek fonksiyonunun azalması olarak tanımlanır. Kardiyovasküler risk faktörleri daha çok hastalığın ileri aşamasında görülmektedir.

Yapılan çalışmalar ile bireylerde beslenme alışkanlıkları, daha hareketsiz yaşam tarzı, artan kentleşme ve stres ile 50 yaşın altında görülen kardiyovasküler hastalıklar, 35 yaşın altına kadar düşebilmektedir.

Obezite en büyük risk faktörüdür.

Böbrek rahatsızlıkları genelde diyabetin, hipertansiyonun ileri evrelerinde karşımıza çıkabilen rahatsızlıklardandır. Böbrek hastalıklarının erken teşhisi sağ kalımı yüksektir. Böbrek yetmezliği olan hastalara, belirli testler yapıldıktan sonra kişiler hekimin uygun gördüğü şekilde diyaliz tedavisine başlamaktadır. Her böbrek hastasına muhakkak hasta eğitimi verilerek böbreğin işlevi, yapısı, böbrek yetmezliği, hemodiyaliz, ev diyalizi hakkında bilgi verilip bu süreci iyi yönetmesi sağlanmalıdır.

Diyaliz

Diyaliz, böbrek yetmezliği olan kişilerde, vücutta biriken fazla sıvı ve atık maddelerin yarı geçirgen bir membran aracılığıyla temizlenmesi işlemidir. Diyaliz tedavisinin iki farklı türü vardır; Hemodiyaliz ve Periton diyalizi.

1. Hemodiyaliz

Hemodiyaliz, kateter ile vasküler giriş yolu kullanılarak hastadan alınan kanın, bir makine ve pompa yardımıyla diyalizatör adı verilen bir süzgeçten geçirilmesi sıvı ve içeriğini düzenleyerek hastaya geri verilmesine verilen addır.

Merkezde uygulanan hemodiyaliz diğerlerine oranla en çok uygulanan tedavidir. Bireylerin haftada 3 gün hastaneye gelip 4 saatini burada geçirmesi gerekir. Zaman açısından biraz sıkıntı yaratabilir.

Gerek psikolojik gerek fizyolojik olarak hasta açısından zor bir tedavidir. Yapılan araştırmalara göre standart yani merkezde yapılan hemodiyaliz hastalarında depresyon görülme oranı yüksek bulunmuştur. Merkezde yapılan hemodiyaliz yaş grubu bireyler genelde orta yaşlı veya yaşlı bireylerdir. Bu kişiler zaman açısından da avantajlı olduğundan merkezde hemodiyaliz olma oranı yüksektir.

2. Periton Diyalizi

Periton diyalizi ise, hastanın abdominal boşluğuna küçük bir operasyon ile yerleştirilen, ince, yumuşak, silikondan yapılmış kalıcı bir tüp aracılığı ile özel hazırlanmış solüsyonun hastanın kendi karın zarı kullanılarak hastanın kanının zararlı maddelerden arındırılması ve vücuttaki sıvı dengesini ayarlamaya yönelik bir tedavidir.

Periton diyalizi hemodiyalize göre çok çok az tercih edilmektedir. Başlıca sebeplerinde biri, enfeksiyon oluşturma oranının yüksek olmasıdır. Peritonit denilen periton iltihabı, enfeksiyon dışı obezite ve fıtık gözlenebilmektedir. Yapılan araştırmalara göre genç hastaların periton diyalizi olma oranı daha yüksek bulunmuştur.

Evde Hemodiyaliz

Hastanın kendi evinde, hasta tarafından uygulanan hemodiyaliz tedavisidir. Ev hemodiyalizi, gün aşırı, 4 saat olacak şekilde uygulanabilir. Evde her gün uygulanan hemodiyaliz ve evde her gece uygulanan yavaş hemodiyalizin amacı diyaliz tedavisinin etkinliğini artırmak ve hasta yaşam süresini uzatmaktır. Ev hemodiyalizi uygulanan hastalarda genel olarak beslenme daha iyidir, psikososyal sorunlar daha azdır ve yaşam kalitesi daha iyidir. Çünkü bireyler evlerinde kendilerini en rahat hissettikleri ortamda tedavisini gerçekleştirebilmektedir. Zaman açısından sıkıntısı olan bireyler daha çok tercih etmekte ve hastaneye yatış oranını oldukça düşürmekte bu durum ise hekimin hasta yoğunluğunu azaltmaktadır.

Süleymanlar, G. Utaş, C. Arinsoy, T. Ateş, K. Altun, B. Altiparmak, M. Ecder, T. Yilmaz, M. Çamsari, T. Başçi, A. Odabas, A. Serdengeçti, K. A population-based survey of Chronic REnal Disease In Turkey—the CREDIT study. Advance Access publication 4 November 2010. Nephrol Dial Transplant (2011) 26: 1862–1871.

Ecder, T. Utas, C. Ates, K. Bıeber, B. Robınson, B. Pısonı, R. Suleymanlar, G. The Dialysis Outcomes And Practice Patterns Study (Dopps) İn Turkey. Vc International Society For Hemodialysis.2016.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.