Bipolar Bozukluk (İki Uçlu Duygudurum Bozukluğu): Belirtileri Ve Tedavisi

0 25.880

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Bu yazımda sık karşılaşılan bipolar bozukluk diğer adıyla iki uçlu duygudurum bozukluğundan bahsedeceğim. Bu psikiyatrik bozukluğun çoğu zaman fark edilmediğini ve bu bozukluğa sahip kişilerin ise çevremizde çoğu zaman sağı solu belli olmayan kişiler olarak tanımlandığını görmekteyiz.

Bu yazı sizlere bipolar bozukluk ile ilgili farkındalık kazandıracak ve etrafınızdaki sağı solu belli olmayanları bu gözle gözlemleyeceksiniz.

Şimdi bipolar bozukluğun ne olduğu ile başlayalım.

Bipolar Bozukluk Nedir?

Belli bir döneme bağlı olmaksızın tekrarlayan depresif, manik ya da her ikisini de kapsayan karma dönemlerle ortaya çıkan duygudurum bozukluğudur.

Belirtilerin olmasının yanı sıra bazen de hiçbir belirtinin olmadığı sağlıklı dönemlerle giden kronik seyirli bir hastalıktır. Hastaların hastalık dönemlerinin büyük kısmı depresif , daha az kısmı manik ya da karma dönemlerden oluşmaktadır.

Dünyada 50 kişiden birini etkileyen ve sık görülen bir rahatsızlıktır.

Bipolar Bozukluk Belirtileri

Bu hastalar mani döneminde aşırı hareketli olurlar, çok konuşurlar, konuşurken konudan konuya atlarlar, aniden öfkelenip saldırganlaşırlar.

Neşeli, keyifli, coşkulu olabildikleri gibi kısa süreli hüzünlü ve ağlamaklı da olabilirler.

Kendilerine güvenleri artmıştır. Dikkatleri her şeye yöneldiğinden bir konuya konsantre olmaları güçtür. Uykusu azalmıştır ya da hiç uyumasa bile kendisini yorgun halsiz hissetmiyordur.

Manik dönemler erkeklerde , depresif dönemler ise kadınlarda sıktır. Ataklar erkeklerde ilk başlangıçta sıklıkla mâni, kadınlarda ise depresyondur. Bazı hastalarda mani atağı hiç görülmeyebilir.

Depresyon sürecinde ana sebep ilgi kaybı ya da önceden zevk alınan etkinliklerden artık zevk alınmıyor olmasıdır. Hastalar kendilerini üzüntülü, kederli, umutsuz, değersiz hissedebilirler. Görevlerini yerine getirecek enerjileri yoktur, Hastaların %80’i uyku sorunlarından yakınırlar. Gece sık uyanırlar ve sorunlarıyla ilgili düşüncelere dalarlar. Anksiyete depresyona eşlik eder.

Menstruasyon bozuklukları ve cinsel ilgide azalma gibi semptomlar vardır. Hastaların yaklaşık yarısı belirtilerin gün içinde değişkenlik gösterdiğini söylerler.

Bu hastaların düşüncelerinde kayıp, pişmanlık, umutsuzluk, karamsarlık, kişisel yetersizlik , ölüm temaları vardır. Ve bu hastaların %10-19’u öz kıyım ile kaybedilir.

Peki, Öz Kıyım Nedir?

Öz kıyım intihar girişiminde bulunmadır. Bu hastalarda intihar girişimleri çoğunlukla depresif dönem sırasında olmaktadır.

Mani dönemlerinin baskın olması, hasta ve ailesinin tedaviye uyum sağlaması, iyilik dönemlerinin uzun sürmesi, ailenin desteğinin olması hastalığın olumlu gidişatında etkili faktörler iken ;

Geçirilmiş mani dönemlerinin sayısının 10’dan fazla olması, alkol ve madde bağımlılığının olması, depresif dönemlerin uzun sürmesi, eşlik eden başka psikiyatrik bozukluk bulunması , ailede duyguların dışavurumunun yüksek olması hastalığın olumsuz gidişatına sebep olan faktörlerdir.

Yapılan çalışmalar gösteriyor ki hastalıkta genetik faktörler etkili ve hastalık genetik geçiş gösteriyor.  Sadece genetik faktörler yetersiz kalıyor ve çevresel faktörler de hastalığın oluşmasında önemli rol oynuyor. Fiziksel, duygusal veya cinsel istismar; bir aile üyesinin veya sevdiğin birinin ölümü; fiziksel hastalık, uykusuzluk; günlük hayatta karşılaşılan ezici ve üzücü olaylar(boşanma, iflas, işten çıkarılma, itibar kaybı vb.), maddi ve tıbbi problemler nedeniyle bipolar bozukluk oluşabiliyor.

Bunların yanı sıra beyindeki kimyasal maddelerin dengesizliği sebebiyle de hastalık ortaya çıkabiliyor.

Bipolar Bozukluk Nasıl Tedavi Edilir?

Bipolar bozukluğu olan kişilerde bulunan döneme göre ilaç tedavisi ve psikolojik tedavi yöntemleri vardır. Kişilerarası ve sosyal ritim terapisi, bilişsel davranışsal terapi, psikoeğitim ve aile odaklı terapi uygulamaları bipolar bozukluk tedavisinde başvurulabilen psikoterapi teknikleri arasında yer almaktadır.

Yine bu dönemde düzenli doktor kontrollerine gitmek, uykuyu düzene sokmak, ilaçları düzenli kullanmak, aile-arkadaş desteği, düzenli egzersiz yapmak, öfke ve depresif durumlarla başa çıkmayı öğrenmek, alkolden ve madde kullanımından uzak durmak ,hayatı düzene sokmak oldukça önemlidir.

Unutmamak gerekir ki bu hastalık normal ruh hali değişikliklerinden daha keskin belirtilerle ortaya çıkmaktadır. Hekim tarafından duygudurumunu dengeleyen ilaçların ve diğer psikolojik tedavinin aksatılmaması gerekir.

Özer SK, Uluşahin A, Kabakçı E. Bipolar Hastalarda Ataklar Arası Dönemde Tedavi Ve Gidiş İlişkisi. Türk Psikiyatri Derg 2001;12:111-20.

Köroğlu E. Duygudurum Bozuklukları: Ankara, Hekimler Yayın Birliği, 1996;1: 429-448.

Yeloğlu ,Ç, Hocaoğlu, Ç. (2017).Önemli Bir Ruh Sağlığı Sorunu: Bipolar Bozukluk. Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Dergisi, 8(30),41-54

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.