Beyin Tümörleri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

0 36

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Beyin tümörleri; kafatası içindeki beyin dokusu, beyincik, damarlar, beyin zarları gibi yapıları oluşturan hücrelerin normal yapılarının bozulup, kontrolsüz olarak büyümesiyle gelişen hastalıktır. Bunlara bir de metastatik beyin tümörü denilen, başka bir organda oluşan kötü huylu tümörün beyine yayılması ile oluşan tümörleri eklemek gerekir.

Ülkemizde beyin tümörleri sıklığı ve hastaların durumuna ilişkin kesin istatistiksel veri bulunmamaktadır. Ancak ortalama olarak her yıl 15000 kişi beyin tümörü tanısı almaktadır.

Genel olarak beyin tümörlerini iki türlü sınıflamak olanaklıdır:

  1. Kaynaklandığı dokuya göre;
    a. Asıl beyin tümörü
    b. Metastatik beyin tümörü
  2. Hücre karakteri ve davranış biçimi açısından;
    a. İyi huylu
    b. Kötü huylu

Asıl beyin tümörleri çoğunlukla kötü huylu kanserler arasında sayılmakla birlikte beyinde iyi huylu tümörler de vardır. Yalnız kafatası kapalı bir kutu olduğundan iç hacminin sabit olması nedeniyle, burada büyüyen bir tümör iyi huylu olsa dahi, beyin ve diğer yaşamsal dokulara yaptığı bası sonucu ölümcül ve sakatlık yaratıcı sonuçlar doğurabilir. Hasta sayısı olarak metastatik beyin tümörleri, asıl tümörlere göre daha sıklıkla görülmektedir.

Kesin ispatı bulunmamakla birlikte; Vinilklorid (PVC yapısına giren madde) ve iyonize radyasyon beyin tümörlerinin oluşumunda en çok suçlanan etmenlerdir. Genetik yapıda mutasyon, delasyon adı verilen değişikliklerin olması bazı beyin tümörlerinin oluşumunda ana etken olabilir. Bu arada Von Hippel-Lindau Sendromu, Multiple Endokrin Neoplazileri, Nörofibromatozis tip II gibi kalıtsal hastalıklarda beyin tümörü eşlik sıklığı artmaktadır. Son zamanlarda artan cep telefonlarının beyin tümörü görülme sıklığını arttırdığına ilişkin yayınlar varsa da henüz kesin kanıtlar yoktur.

Beyin Tümörlerinin Tanısı Nasıl Konur?

Beyin tümörünün ilk belirtileri beyinin tüm fonksiyonları kadar çok çeşitli olabilir. Bu belirtiler kimi zaman yavaş yavaş artan bir bozukluk, bazen de aniden gelişen ve tanı koyduran bir durum olabilir. Uzun süreli ve şiddetli baş ağrıları, bulantı-kusma atakları, epileptik (sara) nöbetler, ani ya da yavaş gelişen görme-işitme kaybı gibi durumlar bir beyin tümörünün ilk belirtisi olabilmektedir.

Beyin tümörü tanısı günümüzde en sık olarak bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans (MR) yöntemleriyle konulmaktadır. MR görüntüleme ile tümörün cinsinin tahmin edilmesi konusunda da yararlıdır. Yine de bazen mevcut görüntüleme yöntemleriyle anormalliğin gerçekten tümör olup olmadığına karar verilemeyip biyopsi yapılan olgular bulunmaktadır.

Şekil 1: Çocukluk çağı kötü huylu tümörü (epandimom) MR

Kesin doku tanısı tümörün tamamı veya bir kısmı çıkarıldıktan sonra patologlar tarafından konulur. Bu; ek tedavinin yapılıp yapılmayacağı, yapılacaksa nasıl yapılacağı konusunda belirleyici olur.

Şekil 2: Başka organdan beyine atlamış tümör(metastaz) tomografi

Şekil 3: Glial kitle MR

Şekil 4: Glioblastoma multiforme MR

Beyin Tümörlerinin Tanısı, Tedavi ve Takibi

Beyin tümörlerinin tedavisinde üç yöntemden söz edilebilir.

  1. Cerrahi tedavi
  2. Radyoterapi
  3. Kemoterapi

Bu tedavilerden biri veya birkaçı tümörün tipine, yerleşim yerine, hastanın özelliklerine göre uygulanabilir.

Cerrahi tedavide amaç hastaya olabildiğince zarar vermeden, mümkünse tümörün tamamını çıkarmaktır. Ancak bu her zaman gerçekleştirilemeyebilir. Tümörün yeri, hastanın genel durumu tümörün tam olarak çıkarılmasına elvermezse o zaman bir kısmı çıkarılır. Kapalı bir hacimden (kafatası içinden) çıkarılacak görece küçük bir parçanın bile beyin tümörünün tanı ve tedavisinde büyük yeri olabilir. Günümüz cerrahi teknikleri ve deneyimi beynin her bölgesine ulaşabilmemize olanak sağlamaktadır. Ancak cerrahi plan her zaman hastanın yararı ve beklenen yaşam süresi göz önünde tutularak yapılmalıdır.

Radyoterapi, radyasyon onkolojisi uzmanlarınca yapılır. Uygulanacak tedavi öncesinde tümörün doku tipinin bilinmesi tedavi biçiminin belirlenmesinde önemlidir. Bu olanak yoksa bazen doğrudan radyoterapi uygulaması yapılabilir.

Kemoterapi beyin tümörü tedavisinde başka organların kötü huylu tümörlerine nazaran daha az başarılıdır. Genelde diğer iki tedaviyi desteklemek üzere uygulanır. Kemoterapi ilaçlarının zaman içerisinde gelişmesi ile beyin tümörü tedavisinde daha fazla yerleri olacağı düşünülmektedir.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.