Behçet Hastalığı: Belirtileri, Tanısı, Tedavisi

0 1.808

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Dünya tıp literatürüne kendi bulduğu bir hastalığa adı verilerek ölümsüzleştirilen Türk tıp bilgini Prof. Dr. Hulusi Behçet, 8 Mart 1948’de yeni ve yoğun çalışmalar içindeyken 59 yaşında kalp krizi nedeniyle vefat etti. Behçet Hastalığı ilk kez, bir Türk doktoru olan Hulusi Behçet tarafından teşhis edildiği için tüm dünyada onun adıyla anılmaktadır.

Behçet Hastalığı

Üzerinde çok çalışmalar yapılmasına rağmen, kesin olarak nedeni bulunamamıştır. Hastalarda bazı virüsler tespit edilmesine rağmen bulaşıcı değildir. Vücudun bağışıklık sisteminin yanlış işlemesi ile hastalığın ortaya çıkmasında rolü olduğu belirlendi.

Ayrıca yapılan bazı çalışmalar, kalıtımında etkisi olabileceğini gösteriyor. Hastalık birçok sistemi birden tutuyor. Deri, iç zarlar (mukoza), göz, cinsel organlar, eklemler, kan damarları, sinir sistemi ve sindirim sistemi, Behçet Hastalığı nedeniyle etkilenen organlar arasında sayılabilir.

Behçet Hastalığının Belirtileri

  • Ağızda sık sık tekrarlayan aft benzeri yaralar genellikle ilk belirtilerdir.
  • Benzer yaralar, cinsel organlar çevresinde de olmaya başlar. Diğer belirtiler yıllar sonra da ortaya çıkabilir.
  • Hastaların çoğunda, göz iltihapları da olur. Gözde iltihaplanma kızarıklık, ağrı, bulanık görme gibi bulgular oluşmaktadır. Bu iltihaplar, tedavi edilmediği taktirde körlüğe kadar varabilir.
  • Hastaların çoğunda deri döküntüleri vardır. İğne batması kadar küçük zedelenmeler bile deride reaksiyona yol açar ki, hastalığın teşhisinde bu reaksiyondan yararlanılır.
  • Hastalığın birçoğunda eklem tutulması görülür. Dört hastadan birinde damar hastalığı, yaklaşık beş hastadan birinde de hayati tehdit oluşturan merkezi sinir sistemi tutulması görülebilir.
  • Karın ağrısı, ishal ve kanama gibi sindirim sistemi üzerindeki etkiler gibi çeşitli belirti ve bulgular görülebilir
  • Beyinde ve sinir sisteminde meydana gelen iltihaplanma, ateşe ,baş ağrısına, baş dönmesine ve denge kaybına veya felce neden olabilir.

Behçet Hastalığının Tanısı

Behçet Hastalığı tanısı klinik bulgularla koyulmaktadır. Tanıda yardımcı spesifik laboratuvar bulgusu yoktur. BH tanısı için birçok araştırmacı çeşitli tanı kriterleri önermiş ve 1990 yılında Uluslararası Çalışma Grubu tarafından bu tanı kriterleri belirlenmiştir.

Uluslararası Çalışma Grupları Tanı Kriterlerine göre (1990); ağız içi yaralara ek olarak (12 ayda en az 3 defa her-hangi bir şekil, boyut ve sayıda) aşağıdaki 4 majör belirtiden en az 2 tanesi ve

  1. Genital ülserler
  2. Deri lezyonları
  3. Göz enflamasyonları
  4. Paterji reaksiyonu bulunmalıdır.

Behçet hastalığını belirleyecek bir test yoktur. Bu nedenle hastalığın tanısı doktor tarafından yapılan muayene ile belirtilere ve semptomlara bakılarak konulur.

Hastalığı olan hemen hemen her birey ağız yaraları geliştirdiği için, Behçet hastalığının teşhisi konulmasına başlanması için öncelikle 12 ayda en az üç defa tekrarlanmış ağız yarası görülmelidir. Behçet Hastalığı için yapılabilecek dolaylı testlerden bir tanesi paterji testidir. Bu test için doktor bütünüyle steril bir iğneyi derinin altına sokar ve iki gün sonra bölgeyi inceler.

Eğer iğne sokulan yerde küçük, kırmızı bir yumru ortaya çıktıysa bu bağışıklık sisteminin hafif bir yaralanmaya karşı bile aşırı tepki verdiğini gösterir. Bu test tek başına Behçet hastalığının varlığına işaret etmese bile, teşhis edilmesine yardımcı olmaktadır.

Behçet Hastalığının Tedavisi

Behçet hastalığı tedavi edilebilir bir hastalıktır. Ancak Behçet hastalığına bağlı tekrarlayan göz iltihabı atakları tedavi edilmediğinde özellikle arka göz iltihabına bağlı kalıcı görme kaybı oluşabilir.

Tedavide göz iltihabının tutulum yerine ve ağırlığına göre damla, enjeksiyon veya sistemik tedavi (ağızdan veya enjeksiyon şeklinde) yöntemleri uygulanır.

Tedaviyle gözde göz iltihabı ataklarının sıklığının ve şiddetinin azaltılması ve buna bağlı görme kaybının engellenmesi amaçlanır. Sistemik tedavide en sık kullanılan ilaçlar steroidler, bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaçlar, interferon ve biyolojik ilaçlardır. Bu ilaçlar tek başına veya birlikte kullanılabilir. Kullanılan sistemik ilaçların yan etkileri açısından belirli aralıklarla kan tetkikleri yapılmalıdır.

Gerek bir Türk doktorunun bulduğu bir hastalık olması ve gerekse ülkemizde nispeten sık rastlanması nedeniyle, başta üniversite klinikleri olmak üzere birçok merkez, bu hastalık üzerinde yoğun çalışmalar yapıyor ve tedavisinde de oldukça iyi sonuçlar elde ediliyor.

http://openaccess.marmara.edu.tr/bitstream/handle/11424/171191/001524776006.pdf?sequence=2 Erişim Tarihi: 08.12.2021

http://openaccess.marmara.edu.tr/bitstream/handle/11424/171190/001524778006.pdf?sequence=2 Erişim Tarihi: 08.12.2021

Aytuğar, E., & Pekiner, F. N. (2011). Behçet hastalığı. Clinical and Experimental Health Sciences, 1(1), 65-73.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.