Bayılma ve Koma Arasındaki Farklar Nelerdir ve Bu Durumlarda İlk Yardım Nasıl Yapılmalı?

0 1.272

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Beynin normal faaliyetlerindeki bir aksama nedeniyle uyku halinden başlayarak (bilinç bozukluğu), hiçbir uyarıya cevap vermeme haline kadar giden (bilinç kaybı) bilincin kısmen ya da tamamen kaybolması halidir. Bilinç durum bozukluklarından olan bayılma ve komanın arasındaki temel farkları inceleyelim.

1. Bayılma (Senkop)

  • Kısa süreli, yüzeysel ve geçici bilinç kaybıdır.
  • Beyne giden kan akışının azalması sonucu oluşur.

Bayılma Nedenleri

  • Korku, aşırı heyecan
  • Sıcak, yorgunluk
  • Kapalı ortam, kirli hava
  • Aniden ayağa kalkma
  • Kan şekerinin düşmesi
  • Şiddetli enfeksiyonlar

Bayılma Belirtileri

  • Baş dönmesi, baygınlık, yere düşme
  • Bacaklarda uyuşma
  • Bilinçte bulanıklık
  • Yüzde solgunluk
  • Üşüme, terleme
  • Hızlı ve zayıf nabız

2. Koma

Yutkunma, öksürük gibi reflekslerin ve dışarıdan gelen uyarılara karşı tepkinin azalması ya da yok olması ile ortaya çıkan uzun süreli bilinç kaybıdır.

Koma Nedenleri

  • Düşme veya şiddetli darbe
  • Özellikle kafa travmaları
  • Zehirlenmeler
  • Aşırı alkol, uyuşturucu kullanımı
  • Şeker hastalığı
  • Karaciğer hastalıkları
  • Havale gibi ateşli hastalıklar

Koma Belirtileri

  • Yutkunma, öksürme gibi reflekslerin kaybolması
  • Sesli ve ağrılı uyaranlara tepki olmaması
  • İdrar ve gaita kaçırma

Bayılma ve Koma Durumlarında İlk Yardım

Günlük hayatımızda sıklıkla karşılaştığımız baş dönme hallerinde başı dönen kişiyi;

  • Sırt üstü yatırılır, ayakları 30 cm. yukarı kaldırılır. Şok pozisyonu verilir.
  • Sıkan giysiler gevşetilir.
  • Kendini iyi hissedinceye kadar dinlenmesi sağlanır.
ŞOK POZİSYONU
ŞOK POZİSYONU

Eğer kişi bayıldıysa:

  • Sırt üstü yatırılarak ayakları 30 cm kaldırılır,
  • Solunum yolu açıklığı kontrol edilir ve açıklığın korunması sağlanır,
  • Sıkan giysiler gevşetilir,
  • Kusma varsa yan pozisyonda tutulur,
  • Solunum kontrol edilir,
  • Etraftaki meraklılar uzaklaştırılır.

Bayılma vücudun savunma mekanizmasıdır.

Bayılan kişiyi asla ayağa kaldırmayın!

Ayılması için tokat atmak, sarsmak, su dökmek, alkol ya da kolonya koklatmak gibi hareketlerden kaçının!

Bilinç kapalı ise;

  • Hasta/yaralının yaşam bulguları değerlendirilir

A: Hava yolu açıklığı

B: Solunumun Değerlendirilmesi

C: Dolaşımın değerlendirilmesi

  • Hasta/yaralıya koma pozisyonu verilir.
  • 3-5 dakika aralıklarla solunum kontrol edilir.
  • Yardım çağrılır (112).
  • Yardım gelinceye kadar yanında beklenir.
KOMA POZİSYONU
KOMA POZİSYONU
  • Sesli veya omzundan hafif sarsarak, uyarı verilerek bilinç kontrol edilir,
  • Sıkan giysiler gevşetilir,
  • Ağız içinde yabancı cisim olup olmadığı kontrol edilir,
  • Bak, dinle, hisset yöntemi ile solunum kontrol edilir,
  • Şah damarından nabız kontrol edilir,
  • Hasta/yaralının döndürüleceği tarafa diz çökülür,
  • Hasta/yaralının karşı tarafta kalan kolu karşı omzunun üzerine konur
  • Karşı taraftaki bacağı dik açı yapacak şekilde kıvrılır,
  • İlkyardımcıya yakın kolu baş hizasında omuzdan yukarı uzatılır,
  • Karşı taraf omuz ve kalçasından tutularak bir hamlede çevrilir,
  • Üstteki bacak kalça ve dizden bükülerek öne doğru destek yapılır,
  • Alttaki bacak hafif dizden bükülerek arkaya destek yapılır,
  • Başı uzatılan kolun üzerine yan pozisyonda hafif öne eğik konur,
  • Tıbbi yardım (112) gelinceye kadar bu pozisyonda tutulur,
  • 3–5 dakika ara ile solunum ve nabız kontrol edilir.

İnan H., Kurt Z., Kubilay İ. (2011), İlkyardım ve Acil Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı, Temel İlk Yardım Uygulamaları Eğitim Kitabı, Ankara, 2011 Ss.36-37

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.