Asperger Bozukluğu: Belirtileri, Tanısı, Tedavisi

0 7.611

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Ana konumuz olan Asperger Bozukluğu da dahil birçok psikiyatrik bozukluğu içinde barındıran yaygın gelişimsel bozukluk terimine değinmenin öncelikli olduğu düşüncesindeyim.

Yaygın Gelişimsel Bozukluklar: Toplumsal etkileşim, duygusal karşılıklılık, sözel ve sözel olmayan iletişim, sembolik oyun alanlarında var olan güçlüklerle karakterize bir grup bozukluğu kapsayan şemsiye bir terimdir. Bu terimde beş bozukluk tanımlanmıştır.

  1. Otistik Bozukluk,
  2. Asperger Bozukluğu,
  3. Çocukluğun Dezintegratif Bozukluğu,
  4. Rett Bozukluğu,
  5. Başka Türlü Adlandırılmayan Yaygın Gelişimsel Bozukluk

Yaygın gelişimsel bozukluklar içinde en çok araştırılan ve en iyi bilineni otizmdir. Otistik bozuklukta sosyal ilişki ve iletişimde zorluklar, yineleyici(sınırlayıcı) davranışlar vardır. Yaşam boyu süren bir hastalıktır.

Asperger Bozukluğu ve Otizm Arasındaki Fark Nedir?

Asperger sendromu ile otizm arasındaki en önemli fark, Asperger sendromunda klinik olarak dil veya bilişsel gelişmede önemli bir gecikme ya da sapmanın olmamasıdır. Mimiklerde sınırlılık, şiirsel konuşma, beden dilini anlayamama, sosyal etkileşimde kısırlık ve önsezilerinde yetersizlikle karakterizedir.

Asperger Bozukluğunu Kim Buldu?

1944’te Hans Asperger tarafından bir grup hastada tanımlanan ve “otistik psikopati” adını verdiği tablo bugün artık Asperger Bozukluğu olarak tanımlanmaktadır. Asperger Bozukluğu olan çocuklarda 3 yaşından önce gelişimsel bozukluk belirgin değildir.

Asperger Bozukluğunda zekâ düzeyi normal olsa da sosyal bağlantılar ve etkileşim zayıflamıştır. Bu çocukların anne ve babalarıyla ilişkileri sıcaktır. Fakat yaşıtlarıyla sosyal ilişkiye girmekte zorlanırlar.

Asperger Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?

Asperger Bozukluğu yaşamın ilk yıllarında başlayan sosyal ilişki, iletişim ve bilişsel gelişimde gecikme ya da sapma ile kendini gösteren bir nöropsikiyatrik bozukluktur. Her zekâ düzeyinden kişilerde görülebilmektedir.

Ünlü Asperger Bozukluğuna Sahip Kişiler

Örneğin SpaceX, Tesla CEO’su ve girişimci Elon Musk kendisinin Asperger Sendromu olduğunu açıklamıştır. Pokemon’un yaratıcısı Satoshi Tajiri, bilim insanı Sir Isaac Newton, ünlü klasik müzik bestekârı Wolfgang Amadeus Mozart’ı da sendromu olan kişilere örnek verebiliriz.

Ülkemizde aktarılan erişkin Asperger Bozukluğu olgularında erken dönemde hiperaktivite, dikkat dağınıklığı, belirgin obsesiflik (sürekli, tekrar eden düşünceler), mental retardasyon (zekâ geriliği) kuşkuları dikkat çekicidir.

Asperger Bozukluğu Tanısı

Asperger Bozukluğunu doğrulayabilecek bir kan testi veya beyin taraması olmayıp sadece davranışsal bozukluklara bakarak ayırt edebilmemiz söz konusudur. Sorun yaşanan belirli alanlar vardır:

1. Konuşma Alanı

Zamir kullanımı ile ilgili sorunlar, kelime tekrarı ve yeni kelime üretme olabilir. Birinci tekil şahıs yerine üçüncü tekil şahıs kullanabilirler. Karşısındakinin konuyu değiştirme çabalarına aldırmadan uzun monologlar şeklinde konuşurlar. Ezgi, ton, vurgu hatalarına da sık rastlanır.

2. Sosyal Becerilerde Bozulma

En çok zorlandıkları alan sosyalleşmedir. Sosyal ilişkiler ve etkileşim zayıflamıştır. Başkalarının farkındadırlar, konuşmayı da başlatabilirler ama yaklaşımları garip ve uyumsuz olduğu için çoğunlukla yalnız kalabilmektedirler. Sosyal ve duygusal karşılılıkta güçlük olabilir. Örneğin dostane bir selama yanıt verme gereği duymayabilirler. Göz temasından kaçınabilirler.

3. Sınırlı İlgi Alanları

Bu özellik çocuklukta gözden kaçabilse de ergenliğe girmeyle birlikte dikkat çeker. Paylaşma eksikliği yaşayabilirler. Örneğin oyunlarında oyuncaklarını paylaşmayabilirler. Başarılarını paylaşma ihtiyacı duymayabilirler.

Erişkin psikiyatri polikliniklerinde Asperger Bozukluğu oldukça az rastlanılan bir tanıdır. Bu durum tanı ölçütlerinin tam olarak bilinmemesiyle ilgili olabileceği gibi kesitsel bir değerlendirmenin yapılıp gelişimsel öykünün yeterince alınmamasıyla ilgili de olabilir.

Asperger Bozukluğunda tanı ve ayırıcı tanısında klinik görünümün önemi düşünüldüğünde erken gelişim öyküsünün özellikle de dil gelişimi, sosyal etkileşim, davranış ve sınırlı ilgi alanlarının iyi sorgulanması atlanılmamalıdır. Aile görüşmesi yapmak hastanın öyküsü açısından önem taşır.

ASPERGER BOZUKLUĞUNU YÖNETMEDEKİ HEDEFİMİZ İLETİŞİM VE ETKİLEŞİM BECERİLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ İÇİN UYGUN VE SAĞLIKLI ORTAMI YARATMAKTIR!

  • Çocuğun aile, okul ve öğretmenleri ile iş birliği yapılabilir.
  • Göz teması ve vücut dili üzerinde çalışılabilir.
  • Paylaşmak, gülümsemek, selamlaşmak gibi sosyal araçları anlamasına yardımcı olunabilir.
  • Kısıtlayıcı ilgi alanları için kişinin yapmaktan hoşlandığı yeni ilgi alanları bulunabilir.

 

Özdemir FD. ve İşeri E.(2004), Erişkinlerde Asperger Bozukluğu: Bir Gözden Geçirme, Klinik Psikiyatri Dergisi, 7(4):223-230

Erermiş S. , Köse S. , Bildik T. , Özbaran B. , Aydın C.(2016), Asperger Bozukluğu İzlem Süreci: Ergenlik Döneminde Yaşanan Sorunlar Bağlamında Beş Olgu Üzerinden Tartışma, The Journal of Pediatric Reserach, 3(2):91-96

Özmansur, Elif Nurdan(2011), Asperger Sendromu, Cerrahpaşa Öğrenci Bilimsel Dergisi, 4(5):37-40

Tortamış Özkaya, Banu(2013), Yaygın Gelişimsel Bozukluklardan Otizm Spektrum Bozukluğuna Geçiş: DSM 5’te Karşımıza Çıkacak Değişiklikler, Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 5(2):127-139

Köşger, F. , Sevil S. , Subaşı Z. , Kptanoğlu C.(2015), Erişkin Asperger Sendromu: Olgu Sunumu, Düşünen Adam Dergisi, 28(4):382-386

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.