Aşılamada Neler Oluyor?

0

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Merhaba.

Mayısı kapattığımız bu günlerde küresel ölçekte günlük vaka sayılarında bir azalma söz konusu. Bu eğilimde Hindistan’daki sayıların yarı yarıya azalmasının da önemli bir rolü var. Bugünlerde dünya nüfusunun %10,1’i tek doz, %5,2’si ise tam doz aşı olmuş durumda. Buna karşın bazı ülkeler de bağışıklanma oranları artık gerçek yaşamı etkileyecek kadar yükselmeye başladı.

İsrail’le başlayalım. Tam doz aşıda %60’a ulaştı. Büyük oranda Biontech uyguladı. Günlük vaka sayılarını 11 binlerden ortalama 20’lere düşürdü. Üç gündür ölüm görülmüyor, daha öncesinde de günlük 2-3’ü geçmiyor. Ülkede uzun süredir herhangi bir önlem alınmıyor. Aşı etkinliği ve geçirilmiş enfeksiyonları da göz önüne alırsak bu rakamlar bize Covid-19 için sürü bağışıklığının %65’ler dolayında gerçekleşeceğini hissettiriyor.

Birleşik Krallık, tek doz aşıda 56,3’ü, tam doz aşıda %34,8’i gördü. Öncelikle ilk doz oranını yükseltti, çok daha sonra tam dozu tamamlamaya başladı. Başarılı oldu. Vaka sayıları 60 binlerden 2-3 bin bandına indi. 1800’ü aşan günlük ölüm sayısı da 2-3’lere gerilemiş durumda. Ağırlıklı olarak Biontech ve Astra-Zeneca kullandı. Önlemlerini kaldırdı, ancak son günlerde hafifte olsa bir hareketlilik yaşanıyor.

ABD, Tek doz aşıda %50, tam doz aşıda %40’a ulaştı. Ağırlıklı olarak Biontech ve Moderna kullanıyor. Günlük vaka sayılarını 304’binden 23,500’e indirdi. Ölümler de hayli azaldı. Önlemler eyaletlere göre farklılık gösteriyor.

Almanya uzun süre aşılamada yol alamadı. Son haftalarda Birleşik Krallığın uyguladığı yöntemi benimsedi. İlk doza ağırlık verdi. İlk doz aşıda hızla %40,7’ye ulaştı. Tam doz aşıda %14,7. Etkisini gördü. Günlük vaka sayıları 32 binlerden 2-4 bin bandına geriledi. Geçen hafta önlemlerini gevşetti.

Şili tek doz aşıda 56,5, tam doz aşıda %40,9’a ulaştı. Brezilya varyantının etkisinde. Ağırlıklı olarak Sinovac’ın CoronaVac aşısını kullanıyor. Aşının bu varyanta karşı %67 etkinliği olduğu açıklandı. Yeni bir çalışma 70 yaş üstünde aşı etkinliğini %41,9 olarak gösterdi (Otavio T ve ark). Vakalar 11 binlerden 4-5 binlere ancak düştü. Arada daha da yüksek sayılar çıkıyor. Aşının hastaneye yatışları %87 azalttığı, ölümlere karşı %80 etkili olduğu açıklandı. Son 3-4 günde ölümlerde biraz azalma dikkat çekiyor. Umarız sürer. Önlemler önce tamamen kaldırıldı, sonra tekrar uygulamaya sokuldu. Bu karmaşa toplumsal anlamda aşının etkisini göstermesini engelledi. Salgını kontrol altına almada zorlanıyor.

Türkiye’de tek doz aşıda %19,3, tam doz aşıda %14,4’e ulaştı. Önlemlerin durumunu biliyorsunuz. Bir dönem aşı tedarikinde sıkıntı yaşadı. Bugüne dek %80 dolayında Sinovac’ın CoronaVac’ı, %20 dolayında da Biontech uygulandı. Önümüzdeki günler için aşı tedariki gerçekleşmiş gibi. Birkaç hafta içinde bağışıklanma hızı artabilir. Portföyde mRNA aşılarının payı yükselecek gibi görünüyor. Bu ilk dozdan kısa bir süre sonra salgını kontrol etmek için bir avantaj sağlayabilir. Önlemlerin gevşetilmesi bekleniyor. Ancak koşullar henüz buna elverişli değil.

Özellikle ilk dozdan sonra etkisi belirgin düzeye ulaşan mRNA aşısı kullanılan ülkelerde etkili önlemler eşliğinde salgının kontrol altına alındığı görülüyor. İlk dozdan sonra etkisi sınırlı olan inaktif aşılar, ikinci dozdan itibaren bireysel anlamda enfeksiyonu azaltsa, hastaneye yatış ve ölüm oranlarını belirgin bir şekilde düşürse de sıkı kontrol önlemleri alınmadığı zaman toplumsal boyutta salgını kontrol altına almakta daha az etkili görünüyor, ya da daha yüksek aşılama oranlarına ve zamana ihtiyaç duyuyor. Bu arada aşılanan kişilerin hatırlatma dozu (3.doz) zamanı yaklaşıyor. Bu fazladan aşı gereksinimi doğuracak. Az gelişmiş ve yoksul ülkeler, gruplar yine sıranın sonuna itilecek gibi. Aşı arzında bir rahatlama hissi var. Ancak dünyanın hala yüzde 5’i tam aşılı. Her şey aşı üretimi ve dağıtımında düğümleniyor.

Sağlıkla kalın.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.