Aromaterapi, Aromaterapik Yağlar Ve Hastalıklarda Kullanımı

0

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Son yıllarda önemi artan ve ilgi duyulan alanlardan birisi Aromaterapi…

By yazımda öncelikle Aromaterapinin ne olduğundan, aromaterapötik uçucu yağlardan, uygulama alanları, etki mekanizmaları ve aromaterapinin hastalıklarda nasıl kullanıldığından bahsedeceğim.

Gelin hep beraber bunları öğrenelim…

Aromaterapi Nedir?

Aromaterapi, bitkisel kaynaklardan çıkarılmış esansiyel yağların terapötik amaçlı kullanılmasıdır.

Ulusal Bütünsel Aromaterapi Derneği (NAHA) tanımına göre aromaterapi; bütünsel iyileşme için aromatik maddelerin ( uçucu yağlar) terapötik( tedavi edici) uygulaması veya tıbbi kullanımı olarak tanımlamaktadır.

Aromaterapi, birçok fiziksel, mental (zihinsel) ve emosyonel (duygu)  durum için kullanılabilmektedir.

Aromaterapide kullanılan ve hammadde olan uçucu yağlar, bitkilerin meyve, çiçek, tohum, sap, kabuk, yaprak ve kök gibi farklı bölümlerinden elde edilen ruh, beden, zihin dengemizi sağlamak amacıyla kullanılan ve 6000 yıllık koruyucu bir hekimlik sistemine dayanan geniş bir yelpazeye sahiptir.

Aromaterapi terimi 1937 yılında Dr. René-Maurice Gattefossé tarafından ortaya atılmıştır. 1900’lü yılların başında laboratuvarda deney yaparken bir kaza sonucu elini yakması ve elinde bulunan şişeden dökülen lavanta yağının elini süratle iyileştirdiğini fark etmesi, iz bırakmadan, hızlıca iyileşmesini gözlemlemesi sonucu aromaterapi çalışmalarına başlamıştır.

Aromaterapinin tedavi edici etkileri ise, 1960’lı yıllarda askeri cerrah olan Dr. Jean Valnet 2.Dünya Savaşında hastane personelinin tüm şüpheli yaklaşımına rağmen yaralı askerleri aromaterapik uygulamalar sonucu askerlerin yara ve yanıkları için; papatya, kekik, karanfil, limon yağlarının kullanılması sonucu o tarihten itibaren aromaterapinin tedavi edici etkileri kanıtlanmıştır.

Aromaterapinin Etki Mekanizmaları

Etki mekanizmaları incelendiğinde aromatik yağlar, etkilerini kan dolaşımına katılarak veya sinir sistemi ile bütün vücut sistemleri üzerinde gösterebilmektedir.

Uçucu ve sabit yağların;

  • Antienflamatuar (iltihabi reaksiyonu önleyici madde),
  • Antibakteriyel (bakteriyel üremeye engel olma veya bakterilerin öldürülmesi),
  • Antifungal (mantarların yok edilmesi, öldürülmesi),
  • Antioksidan (vücut tarafından üretilen ve dışardan da alınabilen, sağlığın korunması ve bağışıklık sisteminin güçlenmesinde önemli rol oynayan moleküller) özellikleri bulunmaktadır.

Vücuttan atılımları ise; solunum, ter ve idrar yoluyla olmaktadır.

Aynı zamanda koku ile tedavi anlamına gelen aromaterapi, yapılan literatür çalışmalarına göre kokuların insan beyni ve duyguları üzerine pek çok çalışmalar sonucu beden ve zihni koku yolu ile uyararak bilinç altımıza ulaşılmakta ve bütünsen anlamda iyileşmemize olanak sağlamaktadır.

Uçucu yağlar

  • Adaçayı yağı,
  • Anason yağı,
  • Ardıç yağı,
  • Avokado yağı,
  • Biberiye yağı,
  • Gül yağı,
  • Lavanta yağı,
  • Limon yağı,
  • Melisa yağı,
  • Yasemin yağı,
  • Okaliptüs yağı,

Lavanta yağı

Yanık, yara iyileşmeleri, baş ağrısı, stres ve romatizma ağrılarında fayda sağlamakla birlikte, egzama, böcek ısırması, sakinleşme, uykusuzluk, demans hastalarında ağrı olgusunda azalma ve bireyin kendisini iyi hissetmesini sağlamada etkin rol oynamaktadır.

Nane yağı

Nane bitkisinin tıbbi açıdan spazm ve gaz giderici, antimikrobiyal ve antioksidan etkilere sahip olduğu bilinmektedir. Bu nedenle hazmı kolaylaştırmaya, mide ağrılarının ve bulantının giderilmesine, nefes darlığı, astım, bronşit, soğuk algınlığı, migren, baş dönmesi, baş ağrısı gibi hastalık olgularında fayda sağlamaktadır.

Okaliptüs yağı

Solunum şikayetlerinde, öksürük, nezle, grip ve sinüzit tedavilerinde destek olmakla birlikte kireçlenme ve romatizma ağrılarının azalmasına da yardımcı olmaktadır. Antibakteriyel etkiye sahip olmakla birlikte, baş bitine karşı da olumlu yönde etki sağlamaktadır.

Limon yağı

Nezle, bronşit, mide ve bağırsak, idrar yollarındaki mikropları öldürmeye faydalı olmakla birlikte, Ateş ve yüksek tansiyonun düşürülmesinde, damar sertliğini önlemede etkin role sahiptir. Fotosentiviteyi (güneşe karşı duyarlılık) arttıracağından, solaryum ve güneşte kullanılmamalıdır.

Çay ağacı yağı

Bakteriyel enfeksiyonlarda, akne, uçuk, siğil, impetigo gibi deri enfeksiyonlarında, ağız enfeksiyonlarında kullanılmaktadır.

Buhur yağı

Gevşeme, meditasyon, ajitasyonda ve yara izine karşı, astım, parazit ve kansere karşı kullanılır.

Kekik yağı

Kekik bitkisinin antimikrobiyal, sindirim uyarıcı, antispazmodik ve antioksidan etkileri olduğu bilinmektedir. Araştırmalara göre kekik uçucu yağı, nane yağına göre daha güçlü antiantimikrobiyal etkinliğe sahiptir.

Doğum sırasında aromaterapi uygulaması genellikle annenin cildine sürülmesi ya da inhalasyon (solunum) şeklinde olmaktadır. Özellikle bebeğin inişi ve doğumun gerçekleştiği 2. evrede anneye nane yağının güç hissi verdiği, lavanta yağının anksiyete ve ağrıyı azalttığı ve panik duygusunu yatıştırdığı ve güçlendirdiği gözlemlenmektedir.

Aromaterapide Dikkat Edilmesi Gerekenler

  1. Uçucu yağlar dahilen kullanılmaz.
  2. Uygulama sırasında, göz ile temas etmemeli.
  3. Uçucu yağlar, küçük çocuklardan ve ev hayvanlarından uzak tutulmalı
  4. Epilepsi, hepatit, kanser, Parkinson, tüm hastalıklarda ve özellikle alerji gibi ciddi rahatsızlıkları olanlar mutlaka önce doktorlarına danışmalı.

Aromaterapi’de fayda zarar dengesini kurmak önemli bir ayrıntıdır. Her ne kadar yan etkiler minimal düzeyde tanımlansa da bu tamamen zararsız oldukları anlamına gelmemektedir.

Bu nedenle; aromaterapi uygulayıcılarının hekim, hemşire olması ve ürünlerinde mutlaka konusuna hâkim eczane ve eczacılar gözetiminde verilmesi önemli bir faktördür.

Tayfun K. Aroma Terapi J Biotechnol and Strategic Health Res. 2019;3 :67-73 DOI: bshr.548407

https://tr.approby.com/kekik-yagi-3-faydalari/ Erişim Tarihi: 04.09.2021

Bilgiç Ş, (2017),  Hemşirelikte Holistik Bir Uygulama; Aromaterapi, Namık Kemal Tıp Dergisi; 5(3): 134-141

Akben, C., & Coşkun, H. (2018). Aromatik Kokuların Bilişsel ve Duygusal Etkileri Üzerine Bir İnceleme. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 215-235.

Kaymaz, T. T., & Özdemir, L. (2018). Demanslı Bireylerin Ajitasyon Yönetiminde Aromaterapinin Kullanımı. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(3), 147-150.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.