Anneler Lohusalık Döneminde Kişisel Bakımını Yaparken Nelere Dikkat Etmeli?

0

Doğum sonrası annenin en büyük dikkat etmesi gereken konulardan biri kişisel bakımdır. Bu yazımda bir kadın ve bir sağlık profesyoneli olarak loğusalık döneminde kişisel bakımını yaparken nelere dikkat etmesi gerektiğini anlatacağım.

Doğum Sonu Ağrı Kontrolü

Doğumdan sonraki ilk haftalarda rahim kasılmalarından kaynaklanan ağrılar karnın alt bölgesinde hissedilmektedir. Bu hissedilmekte olan ağrılar gayet normal bir durumdur. Bu kasılmaların nedeni rahmin gebelik öncesindeki boyutlarına inmeye çalışmasıdır. Emzirmeye başlanıldığında ve emzirme sırasında da kasılmalar olacaktır bunun nedeni ise emzirmeye bağlı olarak salgılanan hormonlar rahmin kasılmasına neden olmaktadır.

Ağrı kesicilerin ağrı başladığında değil ilgili hekimin tavsiyesi doğrultusunda düzenli aralıklarla alınması gerekmektedir.

Lohusalıkta Kanama Kontrolü

Lohusalıkta kanama takibinin düzenli ve doğru bir şekilde yapılması son derece önem taşımaktadır. Kanama miktarının giderek azalması ve kötü kokusunun olmaması gerekmektedir. Kanamanın doğumdan sonraki ilk 3-4 gün kırmızı vişne çürüğü renginde, 4-10 gün arası pembe kahve renkte, 6.haftaya kadar lekelenme tarzında devam etmektedir. 20-30 dakika içinde 2-3’ten fazla peti dolduracak kadar kanama meydana geldiğinde, kanama renginde herhangi bir değişiklik olduğunda ve kanama kötü kokulu olduğunda hekim ile görüşülmelidir. Kanamanın pıhtı içermesinin normal bir durum olduğu ancak pıhtı yumruk büyüklüğünde ve kanama miktarının fazla olduğu durumlarda ise hekim ile görüşülmelidir.

O 20-30 dakika içerisinde 2-3’ten fazla peti kirletecek kanaması olması, sürekli kan gelişi, pıhtı çıkışı veya renginin açık/ parlak kırmızıya dönmesi normal olmayan fazla miktardaki kanamaya işaret eder.

Lohusalıkta Perine Bakımı

  • Perine bölgesi bakımını sağlamadan önce ellerin hijyeninin sağlanması önem taşımaktadır. Eller en az 20 saniye sabun ve suyla yıkanmalı ve ondan sonra bakıma başlanmalıdır.
  • Her tuvalet sonrasında genital bölge hijyenine dikkat edilmesi gerekmektedir.
  • Genital bölge temizliğini sağlamak amacıyla sadece temiz su yeterlidir bunun yanında doktorun önermiş olduğu antiseptik solüsyonların da kullanılmasında herhangi bir sakınca bulunmamaktadır. Sabunun kesinlikte kullanılmaması önerilmektedir, duş alırken genital bölgeyi tahriş edecek ve enfeksiyon kapmasına sebep olabilecek keseleme, lifleme ve ovalama hareketlerinden kaçınılmalıdır.
  • Pedlerin en az 4-6 saat aralıklar ile değiştirilmesi gerekmektedir. Pedlerin sık değiştirilmediği durumlarda orada mikroorganizmaların üreyip enfeksiyona sebep olabileceği unutulmamalıdır.
  • Tuvalete gittikten sonra vajina temizliğini muhakkak önden arkaya doğru yapılmalı, böylece rektumdaki mikropların vajinaya geçmesi engellenmiş olunur. Ayrıca temizliğinde tuvalet kâğıdı yerine gazlı bez ya da pamuk kullanılması önerilmektedir.
  • Bu dönemde kabız olmamaya dikkat edilmelidir. Kabızlığa sebebiyet verebilecek olan yiyeceklerden kaçınılmasında fayda vardır. (Kabızlık perine bölgesindeki basıncı artıracağından dikişlere zarar verebilir)
  • Oturma banyoları yapılabilir bu ağrının azalmasını sağlayacaktır. Bir geniş leğen veya kap içerisine ya da küvete koyacağın ılık suya günde 2 kere, yaklaşık 20 dakikalık aralarla oturma banyosu yapılabilir dikkat edilmesi gereken nokta ise suyun kesinlikle sıcak olmaması, ılık olmasıdır.
  • Kişinin kendisini zorlamayacak şekilde egzersiz yapması onun doku iyileşmesini hızlandıracaktır.
  • Perine bölgesinde kırmızılık, şişlik ve ağrı var ise sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.
  • Tuvalette perine bölgesine su sıçramaması için sifon tuvaletten kalktıktan sonra çekilmelidir.
  • Sıkmayan pamuklu iç çamaşırları tercih edilmeli ve iç çamaşırlarının günlük olarak değiştirilmesine özen gösterilmelidir.

Doğum Sonrası Banyo

Normal doğum sonrasında eğer mümkünse hemen lohusa ayakta duş almalı ve lohusalık boyunca da her gün ılık duş almalıdır.

Sezeryan doğumlarda yara yerine şeffaf bantlardan yapıştırılarak hasta taburcu edilir.

Lohusa eve gittiği gün ayakta duş şeklinde banyo yapabilir. Banyodan sonra bu şeffaf bant atılmalı ve ütülü iç çamaşırı giyilmelidir.

Doğum Sonrası Boşaltım

  • Doğumdan sonra ilk 6 saat içinde idrar yapmalı, dikişler acıyacak diye asla ertelenmemelidir.
  • Doğum sonrası dışkılama hemen olmayabilir. Posalı ve lifli yiyecekler yenmeli, bol sıvı alınmalıdır. Kısa yürüyüşlerle ve hareketlerle, bağırsakların çalışması arttırılabilir.

Doğrum Sonrası Beslenme

  • Her tür besinden yeterince ve öğün atlanmadan alınmalıdır.
  • Unlu, yağlı ve kızartma türü besinlerden kaçınmalıdır. Sulu gıdalara ağırlık verilmelidir. Kabızlık yapmayacak yiyecekler tüketilmelidir.
  • Sigara ve alkol gibi maddeler kullanılmamalı, çay ve kahve tüketmekten kaçınmalıdır. Tüketiliyorsa da kısıtlama yapılmalıdır. Acı, ekşi, baharatlı ve gaz yapıcı gıdalar sütle bebeğe geçeceği düşünülerek dikkatli olunmalı ve mümkünse tüketilmemelidir.

Doğum Sonrası Dinlenme Ve Uyku

  • Doğum sonrasında anne; yorgunluk, ağrılar, bebeğin beslenmesi, bakımı gibi sebepler dolayısıyla dinlenme ve uykuya yeterince zaman ayıramaz. Bunun için aile büyüklerinden yardım alınmalı ve ziyaretçiler kısıtlanmalıdır. Annenin kendine zaman ayırarak dinlenmesi hem kendisini daha iyi hissetmesini sağlayacak hem de iyileşme sürecini hızlandıracaktır.
  • Geceleri emzirme sebebi ile uyku sık sık bölündüğünden dolayı gün içinde en az 1,5-2 saat dinlenme ve uykuya zaman ayrılmalıdır.
  • Lohusalık döneminde ağır işlerden kaçınılmalıdır. Sırt üstü istirahat dolaşımı arttırdığı için önerilmelidir.

Doğum Sonrası Cinsel İlişki

  • Doğumdan sonra, lohusalık dönemi boyunca (42 gün) cinsel ilişki ertelenmelidir.
  • İlk ilişkide gebe kalınabileceği unutulmamalıdır. Anne ve bebek sağlığı için 2 yıldan daha kısa sürede gerçekleşen yeni bir gebelik sakıncalıdır.
  • Eşler, doğum sonrasındaki dönemde cinsel ilişkiye girmeden önce aile planlaması merkezinden danışmanlık almalı ve seçtikleri yöntemi kullanmaya başlamalıdır.

Doğum sonrasında haznede görülebilen kuruluk için su bazlı kayganlaştırıcı fitiller veya jeller kullanılabilir.

Doğum sonu dönemde lohusanın acilen sağlık kuruluşuna başvurmasını gerektiren tehlike işaretleri şu şekildedir;

Vajinal kanama; 20-30 dakika içerisinde 2 ile 3’ten daha fazla peti kirletecek kanamanın olması, pıhtılı kanama, sürekli kan gelişi ya da renginin parlak kırmızıya dönüşmesi,

Kanamanın azalmayarak artması durumunda;

  • Konvülsiyon (nöbet) geçirme
  • Solunum güçlüğü, göğüs ağrısı, takipne (solunum sayısının 20/dk’ dan fazla olması), öksürük,
  • Taşikardi (nabızın 100/dk’dan fazla olması) (bacak ağrısı eşlik edebilir).
  • Ateş (38°C’nin üzerinde)
  • Kötü kokulu akıntı
  • İdrar yaparken ağrı veya idrar kaçırma
  • Şiddetli baş ağrısı, bulanık görme
  • Şuur kaybı gibi belirtiler görüldüğünde en kısa zamanda bir acil servise başvurulmalı ve tıbbi bakım alınmalıdır.

http://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/sb/per/belge/lohusalik_rehber.pdf Erişim Tarihi: 04.02.2021

https://sbu.saglik.gov.tr/Ekutuphane/kitaplar/dsbyr_2.pdf Erişim Tarihi: 04.02.2021

https://www.baglarbasi.gov.tr/index.php/lohusa-izlemleri/lohusa-3-izlem Erişim Tarihi: 04.02.2021

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.