Ameliyat Anksiyetesi Neden Oluşur ve Nasıl Kontrol Altına Alınır?

0 4.384

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Merhaba sevgili okurlar,

Bugün sizlerle bir genel cerrahi klinik hemşiresi olarak, bu gözle ameliyat öncesi ve sonrasındaki anksiyete durumunu ele almaya çalışacağım. Tüm okurlara şimdiden keyifli okumalar diliyorum.

Yaşantımız boyunca zaman zaman kendimiz için zaman zaman aile fertlerimiz için hastane ile içli dışlı olduğumuz zamanlar olmuştur. Hastane kokusu ve ortamı bile bireylerin gerginlik, korku seviyelerini arttırırken bir de muayene sonucu ameliyat gereği gerçeğiyle yüzleşmek, oluşan tüm gerginliklerin üzerine bireylerin omuzlarına ağır yük yüklemektedir. Bu oluşan anksiyete durumu ise hastalığın tedavi ve bakım sürecini kesintiye uğratarak, hastaların tedavi arama taleplerinde azalmaya gitmelerine sebep olmaktadır.

Genel cerrahi kliniğinde de bahsetmeye çalıştığım benzer durumlar söz konusu olmaktadır. Hastaların ameliyat kararı verilene veya ameliyat olana değin korku, endişe düzeyleri en üst seviyede olurken bu durum ameliyat sonrasında azalış gösterirken, azalmadığı daha da fazla arttığı durumlarda gözlenmektedir. Ameliyat öncesinde anksiyete düzeyi yüksek olan hastalarda ameliyat sonrasında daha fazla tıbbi komplikasyon geliştiği ve yatış süresinin uzadığı bildirilmiştir.

Genel hastane hastalarında anksiyete belirtilerinin görülme oranı %10-30 olarak bildirilmektedir. Bazı hastalar da anestezinin yeterli olmaması sonucunda aşırı duyumsayacaklarından korkarlar. Cerrahi operasyonun daha ismiyle başlayan korku, anestezinin verildikten sonraki bilinç bulanıklığı, bedeniyle ilgili cerrahi işlem sırasında müdahale edemeyecek ve acı çekeceğini düşünmesi, ameliyat sonrası bağımlılık ve yeti yitimi yaşayacağını düşünmesi bireyi daha da endişelendirmektedir.

Anksiyetenin Sık Görüldüğü Cerrahi Türleri

  • Plastik cerrahi
  • Gastrointestinal cerrahisi
  • Beyin cerrahisi
  • Kalp ve Damar cerrahisi
  • Göğüs cerrahisi
  • Transplantasyon
  • Ortopedi ve Travmatoloji

Ameliyat Öncesi Anksiyete

Ameliyat öncesinde ameliyata karar verilme ve bekleme süreciyle bireylerde anksiyete meydana gelerek, tedavinin süreci yer yer olumsuz etkilenmektedir. Genel cerrahi hastalarının %5’inde tedavi reddine neden olacak düzeyde anksiyete olduğu bulunmuştur. Bu süreçte bireyin anksiyete durumu onunla birebir temasta bulunan hekimlerin ve hemşirelerin tutum ve davranışları da durumu etkilemektedir. Ameliyat hakkında yeterli bilginin açıklanmış olması, ameliyat öncesi hazırlıkların detaylı şekilde anlatılması bireyin gerginliğinin azalmasına katkı sağlayacaktır. Yanısıra cerrahın tutumu da anksiyeteye neden olabilir.

Cerrahın hastaya yeterince zaman ayırması, açıklamalar yapması, sorularına yanıt vermesi, korkuları belirleyip üzerinde tartışması bir zorunluluktur. Konsültasyon-liyezon psikiyatristinin öncelikle cerrahı tanıması ve yakın iş birliğine girmesinde büyük yarar vardır.

Ameliyat Sonrası Anksiyete

Araştırmaların çoğunluğu postoperatif anksiyete düzeyinin preoperatif anksiyete düzeyi ile bağlantılı olduğunu göstermektedir. Birey ameliyat öncesinde işlem ve durumla ilgili yeterli şekilde bilgiye ulaşamadığında ya da kafasında belirli soru işaretleri olduğunda ameliyat sonrası dönemde, ameliyat öncesindeki döneme göre daha zorlu geçmektedir. Kork ve gerginliğin üst seviyede olması nedeniyle tedaviye katılım oranı düşerken, ameliyat sonrası tıbbi komplikasyon durumlarının yaşanma oranı da artmaktadır.

Spinal anestezide anksiyetenin en fazla olduğu dönem ameliyatın hemen sonrasıdır. Buna karşılık genel anestezi uygulanan hastaların anksiyete düzeyi ameliyattan birkaç gün sonra, tanı, iyileşme ve ağrıya ilişkin sorunlar ön plana çıktığında yükselir. Ameliyat sonrasında dönemde bireylerin normal hayatlarına dönüşünde, hastalığının tedavi ve bakımına katılımının sağlamasında bireylerin psikolojik problemleri ön planda tutularak çözümlenmesi hasta için olumlu etkiler gösterirken hekim ve hemşirelerin tedavi-bakım niteliğinin artmasına neden olacaktır.

Zorlu günlerden geçtiğimiz bu dönemde tüm okurlara sağlıklı, umutlu günler dilerim.

Cimilli, C, Cerrahide Anksiyete, Klinik Psikiyatri, 2001;4:182-186.
Gülseren Þ (1997) Psikiyatri ve cerrahi, Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi-II. A Çelikkol (Ed), İzmir, Ege Psikiyatri Sürekli Yayınları 2(2), s.245-270.

Bekaroğlu M, Uluutku N, Alp K ve ark. (1991) Ameliyat öncesi kaygı ve depresyon durumunun ameliyat komplikasyonlarına ve yatış süresine etkisi üzerine bir çalışma. Türk Psikiyatri Dergisi, 2(4):285-288.

Mamelok AE (1995) Psychiatry and surgery, Comprehensive Textbook of Psychiatry. HI Kaplan, BJ Sadock (Ed), 6. Baskı, Baltimore, Williams and Wilkins, s.1680-1693.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.