ALS Hastalığı Nedir, Belirtileri Nelerdir Ve ALS Hastasının Bakımı Nasıl Yapılmalıdır?

0 210

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Motor nöron hastalıkları grubunda yer alan Amiyotrofik Lateral Skleroz, kısaca ALS; korteks, medulla ve omurilikteki motor nöronlarda dejenerasyonla karakterize ilerleyici bir hastalıktır.

Özellikle istemli kaslardan sorumlu olan nöronları etkilediği için çoğunlukla çiğneme, yürüme, konuşma gibi aktiviteleri etkiler.

Tanı koyulduktan sonra yaklaşık 3 yıl içinde ölümle sonlanmaktadır. Yaşam süresinin genelde kısa olmasının başlıca nedenlerinden biri bakımının oldukça zor olmasıdır.

İlerleyen evrelerde solunum kaslarının güçsüzleşmesi ölüm nedenlerinin başında gelir. Fakat bunun tam tersi bir süreç ile ilerleyen vakalar da mevcuttur. Geçtiğimiz yıllarda hayatını kaybeden ünlü fizikçi ve yazar Stephen Hawking, öldüğünde 76 yaşındaydı ve 21 yaşında ALS tanısı almıştı. ALS onu tekerlekli sandalyeye bağımlı kılmıştı. Bu nedenle ailesi ve sevdikleri için doğal olarak bakım verme yükü de artmıştı. Bu kadar uzun yaşayabilmesinin önemli nedenlerinden biri de verilen bakım kalitesinin yüksek olmasıydı.

 

ALS Hastalığı Kimlerde Ve Hangi Yaş Aralığında Görülür?                                

Genelde 40-60 yaş aralığında ve erkek cinsiyetinde daha sık görülmektedir.

ALS Hastalığının Nedenleri Nelerdir?

Nedenleri tam olarak bilinmese de otoimmün nedenlerin, genetik faktörlerin ve oksidatif stresin rol oynadığı düşünülmektedir.

Sigara içmek, çevresel toksinlere maruz kalmak, askeriyede görev almak risk faktörleri arasındadır.

ALS Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

  • Yorgunluk
  • İlerleyici kas güçsüzlüğü
  • Kaslarda seyirmeler
  • Koordinasyon bozukluğu
  • Konuşmada ve yutmada zorluk
  • Bilişsel ve davranışsal değişiklikler
  • Düşme sıklığının artması
  • İleri evrelerde solunum sıkıntılarının görülmesi

ALS Hastalığının Tanısı Nasıl Konulur?

Belirti ve bulgulara dayanılarak tanı koyulmaktadır. Bunun dışında EMG ve MRG de hastalığı tanılamada yardımcı olur.

ALS Hastalığının Tedavisi Nasıldır?

Kesin bir tedavisi yoktur.Semptomlara ve rehabilitasyona dayalı bir tedavi süreci planlanır.Amaç verilen tedavi ve bakım ile kişide ortaya çıkabilecek komplikasyonların en aza indirilmesidir.

ALS Hastalarına Kaliteli Bakım Verirken Nelere Dikkat Edilmelidir?

  • Günde en az iki kez aktif ve pasif ROM egzersizleri yaptırılmalıdır.
  • Kas gücünü korumak ve kontraktürleri önlemek adına yardımcı gereçlerin kullanımı sağlanmalıdır.
  • Basınç yarasını (yatak yarası) önlemek için 2 saatte bir pozisyon değiştirilmelidir.
  • Ağrıyı azaltmak için önerilen durumlarda masaj yapılabilir.
  • İletişim kurmak zorlaştığı için kişi iletişim terapilerine yönlendirilebilir.İletişim kurması için çeşitli yöntemler geliştirilebilir.
  • Çiğnemenin gerekli olmadığı yumuşak gıdalarla beslenmesi sürdürülmelidir.Fakat ağızdan beslenmede güçlük yaşayan hastalar için hekim ve diyetisyen tarafından alternatifler değerlendirilmelidir.
  • Solunum güçlüğü sık sık değerlendirilmelidir. Etkin bir solunum sürdürebilmesi kişi için hayati önem taşır.

Dahili ve Cerrahi Hastalıklarda Bakım – 2 Cilt (2020) ISBN 9786052585290, Prof. Dr. Ayfer KARADAKOVAN, Prof. Dr. Fatma Eti ASLAN

National Institute of Neurological Disorders and Stroke /ALS Fact Sheet https://www.ninds.nih.gov/Disorders/Patient-Caregiver-Education/Fact-Sheets/Amyotrophic-Lateral-Sclerosis-ALS-Fact-Sheet Erişim Tarihi: 18.06.2020

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.