Açık Yaralarda İlk Yardım Nasıl Yapılır?

0 115

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Değerli okuyucular,

Bu yazı herkes için çok önemli. Çünkü yaralanma herkesin başına gelebilen bir durum. Yaralanma durumunda neler yapmanız gerektiğini bilmek bazen ölümden bazen de sizi maddi kayıplardan korur.

Yara Nedir?

Çeşitli nedenlerle vücut dokularının bütünlüğünün bozulması ya da bir kısmının kaybına yara denir. Yaralar, dokuların dayanabileceğinden daha büyük bir kuvvet uygulandığı zaman meydana gelirler. Yaralar dokuların bütünlüğünde bozulma meydana getirdiği için dokunun görev yapmasını da engeller. Bu nedenle mikroorganizmaların vücuda girmesi, yerleşmesi ve enfeksiyon kaynağı olması yönünden önemlidir.

Yaralar Nasıl Sınıflandırılır?

Yaralar farklı kriterlere göre sınıflandırılmıştır. Örneğin;

1. Yaranın patojen mikroorganizmalar tarafından kirleniş durumuna göre;

  • Temiz Yaralar (cerrahi insizyonlar, yaralanmadan 2 saat sonraya kadar olan yaralanmalar)
  • Şüpheli Yaralar (yaralanmadan 6-12 saat sonra tedaviye alınan yaralar)
  • Kirli Yaralar (kesik yaraları, parçalanmış yaraları, ezik yaraları, delik yaraları, ısırma yaraları, yaralanmadan 12 saat sonra tedaviye alınan yaralar)

2. Yaranın görünümüne göre;

  • Açık Yaralar
  • Kapalı Yaralar

Açık Yara Nedir? 

Deri veya mukozanın yaralanmasına açık yara denir. Açık yarada cilt ve müköz membran bozulur.

Açık Yara Neden Olur?

  • Trafik kazaları
  • Düşmeler
  • Keskin aletlerin kötü kullanımı
  • Makine kazaları
  • Silah yaralanmaları gibi dış fiziksel güçler ile meydana gelirler.
Açık Yara Tipleri

Açık Yara Türleri Nelerdir?

Sıyrık Yaraları

Sürtünme sonucu oluşan yaralardır. Cildin dış tabakası hasar görmüştür. Yara yüzeyi sürtünmeden dolayı temiz değildir. Hafif ağrılı, sınırlı kanamalı yara tipidir. Kirli yara olduğundan enfeksiyon oluşabilir.

Yırtılma Yaraları

Kaza sonucu oluşan yaralardır. Bıçak, jilet, ustura, cam, metal gibi kesici aletlerle meydana gelirler. Yara yırtılmadan kaynaklı düzensiz ve çentiklidir. Doku zedelenmesi kesi yarasından daha fazladır. (3-4 cm) Kanama düzeyi, damaların hasar alıp almadığına bağlıdır. Eğer damarlar yaralanmış ise kanama hızlı ve yaygın olabilir. Yaranın derin kontaminasyonu enfeksiyon oluşumunu hızlandırır.

Kesik Yaraları

İnsizyon olarak da bilinen kesik yaraları; bıçak, jilet, cam ve metal gibi kesici aletlerle meydana gelir. Yara genellikle temiz ve düzgündür. Bu nedenle doku kaybı yoktur ve daha kolay iyileşir. Kanama miktarı, yaranın yerine ve büyüklüğüne bağlıdır. Yara derin ise, damarlarda, tendonlarda ve kaslarda ciddi hasarlar olabilir.

Delinme Yaraları

Puncture olarak da bilinen delinme yaraları; cilt tabakalarını delen mermi, şiş, çivi, süngü gibi sivri uçlu cisimler ile oluşur. Dokularda küçük delik meydana getirdiğinden battığında kanama durabilir ya da dış kanama sınırlı olabilir. Ancak iç hasar iç kanamaya neden olur. Kanamanın dışa akmaması enfeksiyon riskini arttırır. Özellikle tetanoz gelişebilir.

Kopma Yaraları

Kişinin vücudundan bir parçanın kopması veya zorla ayrılması ile oluşur. Vücuttan bir parçanın kopması ile kesik ve yırtılma yaraları meydana gelir. Kanama hızlıdır. Eller, parmaklar, kulaklar, göz küreleri en çok kopma yaraları görülen vücut kısımlarıdır. Motorlu araç kazaları, patlamalar, hayvan ısırması ve diğer yaralanmalar ile oluşabilir. Eğer kopma yaraları görülüyorsa kanamayı durdurmak amacıyla turnike uygulanır.

Yaralarda İlkyardım Uygulaması Nasıl Yapılır?

İlk olarak yaralıyı emniyetli bir yere alarak oturtun veya yatırın. Yara üzerinde giysiler varsa dikiş yerinden sökün veya kesin.

Şiddetli kanama olmayan yaralar derin dokuları içermiyorsa dikkatlice temizleyin. Ancak yarayı temizlemeden önce ellerinizi su ve sabun ile yıkayın. Yarayı temizlemek için de su ve normal sabun veya yumuşak deterjan kullanın.

Yara üzerini temiz bir mendil veya ped ile kapatın. Bu işlemden sonra yara etrafındaki kirleri sabun ve su ile temizleyin.

Yara üzerindeki pansumanı kaldırın ve yarayı bol su ile yıkayın. Bol miktarda su dökülmelidir ki su aksın. Yani yıkanan yarada sıvı akışını sağlayın.

Yara kenarlarını içten dışa doğru temizleyin ve kurulayın. Yarayı steril pansuman veya temiz bir örtü ile kapatın.

Unutmayın ki antiseptik sıvılar yara üzerine değil yaranın kenarlarına uygulanmalıdır.

Kelebek Bandaj Hangi Yaralarda Ve Ne Zaman Kullanılır? 

Çok derin olmayan kesik şeklindeki yaraların daha çabuk iyileşmesi için yara kenarlarını flaster ile birbirine yaklaştırarak yapılan bandajdır.

İki adet kelebek bandaj kesilir. Biri yaranın alt kısmına diğeri yaranın üst kısmına yerleştirilir.

Yaralarda Kullanılmaması Gereken Malzemeler

Pamuk, kağıt mendil ya da peçete kolayca dağıldıkları için, yaranın etrafına yapışarak enfeksiyon riskini arttırır.

Alkol, iyot vb. güçlü sıvı dezenfektanlar ve antibiyotik içeren merhemler ya da tozlar, pudralar yaranın üzerine değil kenarlarına sürülmelidir. Eğer yara üzerine sürülürse yara iyileşmesini geciktirir. Alerji oluşturabilir.

ilkyardım.org.tr- (2020, Temmuz 10). Yaralanmalarda İlkyardım ilkyardım.org.tr. 10.07.2020 tarihinde erişim adresi: http://www.ilkyardim.org.tr/dokumanlar/Saglik-Bakanligi-Ilk-Yardim.pdf

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.