7’den 70’e Vejetaryen Beslenme Nasıl Olmalı?

0 4.780

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Vejetaryen Beslenme ve Yaş grupları vejetaryen beslenme çeşitleri kendi içinde ayrıldığı gibi yaş gruplarına göre de farklılık göstermektedir. Yaşların farklılıkları vejetaryen beslenmede oldukça etkilidir. Bu ayrımlara aşağıda yer vermeye çalıştım.

Okul öncesi çocuklar (18 ay- 5 yaş grubu)

Okul öncesi çocuğun birim ağırlık başına beslenme ihtiyaçları erken bebeklik dönemindekilerden daha azdır. Olasılığın olması halinde bebeklerin beslenmesi belirli bir süre anne sütü olsa da sonrasında ortaya çıkabilecek bir hastalıktır. Aynı zamanda yalnızca anne sütü beslenimi aldığı dönemde değil bulunduğu dönem içinde de vücut üzerindeki etkileri yüksek hacimli bir vegan diyete sütten kesme boyutu olmaya devam ediyor denebilir.12 ila 35 aylık çocuklar için daha fazla dikkat etmek gerekir çünkü oldukça belirgin ve negatiftir. Eksiklik durumlarına karşı bağışık sistemleri yeterli değildir.

Yeterli D vitamini alamadığında raşitizm ve anemi dediğimiz kansızlık vakaları veganlar arasında bildirilmiştir. Vitamin alımı olarak raşitizm hastalığının da olmasını sağlayan D vitamini ve kalsiyum takviyesinde oldukça önemlidir.

Vitamin B-l2 özellikle olasıdır ve göz ardı edilmemesi gereken bir vitamindir. Eklenmemin katı kurallarda tavsiyenin altında olmak kullanımını hariç tutan makro biyotik veya vegan rejimler veya D vitamini takviyeli miktarlarını çok katı bir şekilde sınırlayın süt ürünleri ve takviyeleri. alımların bir veya daha fazlasında RDNA’nın <%50’si olduğu okul öncesi çocuklar için besinler çok kısıtlı, plansız vejetaryen diyetler ve diğer vejetaryen diyetler birbiriyle kesinlikle uyumlu diyemeyiz. Çocuklarda bulunan orantısız eksikliklere dikkat etmek gerekir.

İlkokul öğrencisi çocuklar (5 yaş ve 11 yaş grubu)

Çocukların beslenme durumu ile ilgili yeni bir çalışma tanımlanmamıştır ve bu tanımlamada konuştuğumuz yaş aralığının birbirinden etkilenme durumunun en çok yaygın olduğu yaş aralığıdır. İlkokul yılları, kademeli, istikrarlı bir büyüme dönemini temsil eder ve bu süre zarfında beslenme riskleri daha düşüktür. Ancak vegan, yeterli kaloriyi alamadığı takdirde ortaya daha büyük sorunlar çıkabilir.

Ca (kalsiyum), Zn(çinko) ve Fe(demir) tüketmeye özellikle dikkat etmelidir.

Lakto ovovejetaryen, bu yaş aralığındaki çocuklarda daha fazla görülür ancak yeterli besin alımını sağlamada daha az zorlanır. Çocuklukta geliştirilen gıda kalıpları yetişkin uygulamalarını büyük ölçüde etkileyebilir, bu nedenle uygun bir vejetaryen diyeti sağlamak için sadece besinler açısından değil, aynı zamanda sağlıklı kalıplar geliştirmek açısından da önemlidir. Her yerde yaşayan okul arkadaşlarından gelen akran baskısı, çocuğun vejetaryen beslenmeye karşı tutumunu etkileyebileceğinden, ebeveynler için belirli bir miktarda esneklik uygun olabilir. Tabii ki bu esneklik takip edilerek yapılması gerekir.

Ortaokul öğrencisi çocuklar (12 yaş grubu)

Ortaokul çağındaki çocuklarda özellikle olmak üzere vegan çocukların protein gereksinmesi vejetaryen olmayanlara kıyasla biraz daha fazladır. Çünkü bu çocukların diyet protein kaynakları, amino asit kalitesi ve vücut kullanılabilirliği düşük olan bitkisel kaynaklı besinlerdir.

Ortaokul çocukların en önemli ve dikkat edilmesi gereken besini açık ara proteindir.

Bu çocuklar günlük diyetlerinde, yeterli enerji ve bitkisel kaynaklı besinlerin çeşitliliğini sağlarsa herhangi bir sorun görülmez. Veganlar dışındaki vejetaryen beslenen çocukların günlük protein alım miktarları ise vejetaryen olmayan çocuklarla karşılaştırıldığında daha düşüktür. Bunun sebebi ise vejetaryen beslenen çocukların daha fazla miktarda alıp tükettiği enerjiyi sağlamasıyla ortaya çıkar tabii bunun yanında enerji yönünden en zengin besin öğemiz yağın da etkisi göz önünde bulundurulur. Fakat tükettikleri protein miktarı, dengeli beslendiklerinde çocuklar için önerilen günlük alım miktarını karşılayabilir. Çünkü bu miktar dengeli ve yeterli beslenildiğinde karşılar ve fazladan protein almasına gerek kalmaz.

Adölesan yaş grubu (10 yaş ve 19 yaş grubu)

Vejetaryen çocuk veya gençlerin vücut ağırlıkları olması gereken standartların üzerinde değilse büyümelerini sağlamak için yemeklerinin ve atıştırmalık yiyeceklerinin yüksek enerjili olmasına yardımcı olunmalıdır. Besin ögelerinin sağlanmasında besin çeşitliliğinin sağlanması ve atıştırmalık yiyeceklerin tüketimi teşvik edilebilir. Yerfıstığı ezmesi sürülmüş bir sandviç ve süt, sağlıklı bir atıştırmaya örnektir.

Çocuklar ve gençler besinlerle yeterli enerji alamadıklarında, enerji gereksinimlerini karşılamak için vücut proteinlerini kullanırlar. Bu nedenle yeni vücut hücrelerinin yapımı durur. Enerji yetersizliği durumunda ise büyümeleri durur ve beyin fonksiyonları bozulur. Oldukça hareket halinde olacak olan bu yaş grubunda enerjilerinin yerinde olmasını ve kaybetmemesini sağlayacak besinlerle desteklenmelidir.

Yetişkin yaş grubu (20 yaş ve 60 yaş)

Yaş grubunu ele aldığımızda k orta noktası da diyebileceğimiz menopoz ve andropoz oldukça etkili bir faktördür. Kadınlarda görülen durum Menopoz ve erkeklerde görülen andropoz aşamaları öncesi ve sonrası dönemdekiler için veganlık yerine lacto-ovo vejetaryenliğinin önerilmektedir. Özellikle az yağlı vegan beslenmenin kalp damar sağlığı için yararlı olduğunu ve iyi planlanmış vegan beslenmenin hem hamilelik hem de çocukluk döneminde yararlı olduğunu ifade etmektedir.

Bu dönemlerde (ayrıca emziren anne, sporcu ve eve bağımlı bireyler) özellikle protein, kalsiyum ve B12 eksikliğine dikkat edilmeli, beslenmesi doğru bir şekilde planlanmalıdır. Ayrıca evrimsel süreci incelendiğinde insanın aslında otçul olduğu düşünülmektendir. Bu evrimsel süreçte insanlar ilk önce ot yemişler ve insanların diş yapıları, etçil hayvanlarınkine değil de otçul olanlarınkine daha çok benzemektedir.

Bir araştırmada büyük oranda meyve, sebze ve lifli gıda tüketen, sodyum ve doymuş yağı az tüketen veganların diyeti aralarında en sağlıklısı bulunmuştur. Hormonsal olarak değişkenlik gösterilen bu yaş aralıklarında beslenmeyle birlikte sporu da ihmal etmemekte fayda vardır.

Dwyer, J. T. (1988). Health Aspects Of Vegetarian Diets. The American Journal Of Clinical Nutrition, 48(3), 712-738.

Karabudak, E. (2012). Vejetaryen Beslenmesi. Ankara: Sağlık Bakanlığı.

Tuncay, G. Y. (2018). Sağlık Yönüyle Vegan/Vejetaryenlik. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(1), 25-29.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.