5 Maddede Doğru ve Sağlıklı Aydınlatılmış Onam Nasıl Alınır?

0 783

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Aydınlatma, hastaya konulan teşhis, elde edilen bulgular ve uygulanacak tedaviler hakkında yeterli bilginin verilmesi anlamına gelir. Bilgilendirme yükümlülüğü “Hasta Hakları YönetmeliğiMadde 18’de tanımlanmıştır:

“Bilgi, mümkün olduğunca sade şekilde, tereddüt ve şüpheye yer verilmeden, hastanın sosyal ve kültürel düzeyine uygun olarak anlayabileceği şekilde verilir.

1. Aydınlatma Yükümlülüğü Doğru Kişiye Karşı Yerine Getirilmelidir.

  • Aydınlatma direkt olarak hastaya yapılır. Hastanın küçük veya kısıtlı olması halinde hastaya karşı yapılan aydınlatma, yükümlülüğü ortadan kaldırmaz/kaldırılmaz.
  • Türk Medeni Kanunu’n son düzenlemelerine göre, 18 yaş altı bireyler küçük olarak kabul edilir ve 18 yaş altındaki hastalara karşı yapılacak müdahaleler için yasal temsilcilerin bilgilendirilmesi gereklidir.
  • Ancak evlilik veya ergin kılınma gibi durumlarla çocuk ergin kılındıysa, doğrudan kendisine de bilgilendirme yapılabilir.
  • Ayırt etme gücü yerinde olmayan kişilerin bakımında bilgilendirilmenin aileye yapılması gerektiği açıklamalarca belirtilmiştir.
  • Tıbben uygulanması zorunlu bir tedavi mevcutsa, aile veya yasal temsilci onay vermese bile Mahkeme kararı ile tedavi uygulanabilmektedir.
  • Bunun yanında; tıbbi müdahalenin gecikmesiyle hastanın hayatı tehlikeye girecekse o durumda mahkeme kararı aranmaksızın hastaya müdahale edilebilmektedir.
  • Başka sebeplerle kısıtlı olan (Savurganlık, iflas vs gibi mal varlığına yönelik kısıtlanmalar) kişilerin aydınlatılmış onam ehliyeti etkilenmemektedir. Aydınlatma yükümlülüğünün yine kişiye yapılması gerekir. Yani, aydınlatma yükümlülüğü hastaya karşı yerine getirilmelidir, kısıtlılık onam ehliyetini etkilemez.

2. Aydınlatma Onamı Serbest İradeye Dayanmalıdır.

  • Aydınlatılmış onam, kişinin serbest iradesiyle verilmelidir. Verilen kararda hukuka aykırı olabilecek; her türlü hile, aldatma veya tehdit gibi davranışlar onayı geçersiz kılmaktadır. Kişinin serbestçe karar veremediği onamlar hukuka uygun olarak kabul edilip uygulanmamaktadır.

3. Aydınlatma Onamı Hukuka ve Ahlaka Uygun Olmalıdır.

  • Ülkemiz için bu maddenin en belirgin örneği ötenazi Hukuka uygun olmayan her türlü işlem için (hasta istese dahi) onam kabul edilemez.

4. Aydınlatma Onamı Kanunlarla belirlenen Şekle Uygun Olmalıdır.

  • Kanunlarda şekil ve şartı özel olarak belirtilmiş onam türlerinde onamın sağlıklı olabilmesi için öngörülen şekilde alınması gerekir.

5. Aydınlatma Onamı Aydınlatmaya/ Bilgi Vermeye/ Açıklamaya Dayanmalıdır.

  • Aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmeden alınan onam geçerli kabul edilmemektedir.

Doğrudan cihazınızda gerçek zamanlı güncellemeleri alın, şimdi abone olun.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.