Şarbon Hastalığı: Nedir, Türleri, Risk Grupları Tanısı, Tedavisi Ve Korunma Yolları

0

Günümüzde az görülen fakat görüldüğünde ciddi sorunlar yaratabilen Şarbon Hastalığından bahsedeceğim.

Şarbon Hastalığı Nedir?

Şarbon hastalığı, ot ile beslenen hayvanlarda görülen hayvanlardan doğrudan veya dolaylı yollarla insanlara bulaşan bir hastalıktır.

Hastalığı oluşturan etken bakteri türü olan antraks (şarbon) basilidir. Şarbon bakterisi deriden girdiğinde deri şarbonu, solunum yoluyla bulaştığında akciğer şarbonu, hasta hayvanların etlerinin tüketilmesiyle bulaştığında ise sindirim sistemi şarbonu ortaya çıkmaktadır.

Günümüzde ülkemizde ve diğer ülkelerde giderek vaka sayıları azalmaktadır.

Deri Şarbonu Nedir?

Şarbon hastalığının en sık görülen çeşidi deri şarbonudur.

Şarbon bakterileri deri bütünlüğünün bozulduğu (çizik, yara vb.) yerlerden girerek siyah renkli yaralar oluşturmaktadır. Bundan dolayı halk arasında kara çıban olarak bilinmektedir.

Görülen belirtiler hastalığın şiddetine göre değişmektedir.

Akciğer Şarbonu Nedir?

Hastalığa neden olan bakterinin sporlarının solunum yoluyla vücuda alınmasıyla akciğer şarbonu oluşur.

Belirtiler hafif ateş, yorgunluk ile başlar. Daha sonra öksürük, nefes darlığı gelişir. Bu hastalarda zatürre (pnömoni), kanlı balgam (hemoptizi) görülebilir.

Diğer şarbon türlerine göre daha ciddidir.

Sindirim Sistemi Şarbonu Nedir?

Şarbon (antraks) basilinin bulaştığı yiyeceklerin yenmesiyle sindirim sistemimizin ağız boşluğundan bağırsaklara kadar herhangi bir yerinde yaralar oluşmasıdır.

En sık görülen ağız, yutak boşluğunda ve bağırsaklarda oluşan yaralardır. Ağız, yutak boşluğunda olursa görülen belirtiler: yutma güçlüğü, yüksek ateş, boğaz ağrısı ve ağrılı boyun lenf bezlerinin iltihabıdır.

Bağırsaklarda geliştiğinde görülen belirtiler: bulantı, kusma, karın ağrısı, kanlı ishaldir.

Şarbon Hastalığında Risk Grupları Kimlerdir?

  • Hayvancılık ile uğraşanlar, çobanlar
  • Kasaplar, mezbahada çalışanlar
  • Dericilik ile uğraşanlar
  • Yünden iplik yapanlar, yünle çalışanlar, halıcılar
  • Sanayide kemik ile çalışanlar
  • Veteriner hekimler
  • Laboratuvar çalışanları

Şarbon Hastalığının Tanısı Nasıl Konur?

Hastanın öyküsü alınırken şarbon vakaların rastlandığı bölgede yaşıyor olması, şarbonun çeşitlerine uygun belirtilerin görülmesi gibi nedenlerle şarbon hastalığı akla gelmektedir.

Deri şarbonunda oluşan yaradan örnek alınarak incelenmesiyle tanıya gidilmektedir.

Akciğer şarbonunda balgam, kan kültürü incelemesi ve akciğer röntgeni çekilerek tanıya gidilmektedir.

Bağırsak şarbonunda dışkı testi ile tanıya gidilmektedir.

Doktorunuz gerek görürse diğer tanı ve testlerin yapılmasını isteyebilir.

Şarbon Hastalığının Tedavisi Nedir?

Şarbon hastalığının tedavisinde antibiyotikler kullanılmaktadır.

Şarbonun çeşidi, hastanın yaşı, hastalığının seyri gibi faktörler tedaviyi etkiler.

Erken tanı ve tedavi şarbon hastalığında önemlidir.

Şarbon Hastalığından Nasıl Korunabiliriz?

Şarbon hasta hayvanlardan insanlara bulaşan bir hastalıktır.

  • Öncelikle hasta hayvanların kontrol altına alınması gerekir. Hasta hayvanların kesilmemesi, etlerinin tüketilmemesi önemlidir.
  • Çiğ, az pişmiş etlerin tüketilmemesi önemlidir.
  • Riskli bölgelerde hayvanların aşılanması, bölgede yaşayan hayvancılıkla uğraşan kişilerin ve riskli grupların şarbon hakkında bilgilendirilmesi korunma için gereklidir.

Kadanalı A, Özel AS. [Anthrax: Unforgettable disease in the modern era]. Klimik Derg. 2019; 32(3): 222-8. Turkish.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.