Pişirme Teknikleri Sağlığımızı Nasıl Etkiler?

0

Besinleri bazen pişirerek, bazen çiğ olarak tüketiyoruz. Çoğumuzun bildiği üzere besinleri pişirerek tüketmek, insan sağlığı açısından önem taşımaktadır.

Peki ya hiç düşündünüz mü hangi pişirme tekniği sağlığımızı ne şekilde etkiliyor? 

Bu yazımı sizlere hangi pişirme yönteminin sağlığımıza hangi etkilerde bulunduğunu açıklamak için hazırladım.

Pişirme Nedir?

Yiyecek malzememizi bir süre ısıda tutarak tatlarını, kıvamlarını ve şekillerini değiştirerek yenilebilir hale getirmek olarak tanımlayabiliriz. Pişirmenin ne gibi önemi olduğunu merak ettiğinizi düşünüyorum. Birkaç örnekle bunu açıklayayım. Örneğin;

  • Pişirme ile yiyeceklerin tat ve lezzetleri değişir ve daha yenilebilir hal gelir.
  • İştahımızı açar.
  • Mide özsuyunu arttırır ve sindirimi kolaylaştırır.
  • Yiyeceklerde bulunan zararlı mikroorganizmaları yok eder. Böylece yiyecekte yapısal ve kimyasal değişimler oluşturabilir.

Pişirme Yöntemleri Nelerdir?

Pişirme yöntemleri ana hatlarıyla dört grupta incelenebilir. Bunlar; suda pişirme, buharda pişirme, kuru ısıda pişirme, yağda pişirmedir.

  1. Suda pişirme yöntemleri: Bu pişirme yönteminde su veya sos kullanılır. Bunlar; ön haşlama, hafif ateşte haşlama, haşlama, kısık ateşte az suda pişirme, kendi suyu ile pişirmedir.
  2. Buharda pişirme yöntemleri: Buharın oluşturduğu nem içerisinde derin tencerelerde ya da buhar tencerelerinde pişirme yöntemine verilen addır. Burada önemli olan buhar ısısının 1000C ve üzeri olmasıdır.
  3. Kuru ısıda pişirme yöntemleri: Nem olmadan sıcak hava, metal, yağ, radyasyon ile besinlerin pişirilmesi yöntemidir. Izgarada pişirme, fırında kızartma ve fırında pişirme bu yöntemlerdendir.
  4. Yağda pişirme yöntemi: Yiyeceklerin kızgın yağda pişirilmesi yöntemidir. Sote, wok içinde karıştırarak pişirme, derin yağda kızartma, az yağda kızartma bu yöntemlerdendir.

Pişirme Yöntemlerinin Sağlığa Zararlı Etkileri Nedir?

Yemek pişirirken uyguladığımız birçok yöntem var ve hal böyle olunca bu yöntemlere göre değişen yararlı niteliklerin azalmasına ve belli kimyasallar oluşumuna da neden oluyor. Bu kimyasallar; polisiklik aromatik hidrakarbonlar (kısaca PAH olarak bilinen), akrilamid, nitrozaminler, heterosiklik aminler, nitrozamidler, olarak gruplandırılır.

Bunlardan en sık karşılaşılan PAH ızgara yapılırken, yağda kızartma ve tütsüleme esnasında ortaya çıkan dumanın besine sinmesiyle görülür. PAH olarak adlandırdığımız hidrokarbonların çoğunun kanser yapıcı ve arttırıcı etkisi vardır.

Özellikle çevre kirliliğinin fazla olduğu ortamlarda yaşıyorsak ya da zaten sigara gibi ürünlerin tüketicisi isek risk oldukça artacaktır. Et, tavuk, balık gibi protein içeriği yüksek olan besinler ateşe ne kadar yakın pişirilirse PAH oluşumu o kasar artar, fakat ızgara ya da fırında pişirilen besinlerde bu oluşum daha azdır.

Ayrıca kapalı tencerelerde kendi suyunu çekerek ya da az su konarak pişirilen etlerde hiç oluşum olmaz. Ufak bir ipucu vermeliyim ki özellikle döner etleri ateşe yakın pişirilir ancak arada biraz daha mesafe olması daha sağlıklı olabilir. Eğer tüketilecekse tüketme sıklığını azaltmamız daha doğru bir tercih olur.

Ayrıca patates cipsi, patates kızartması, mısır cips gibi besinlerde de akrilamid içeriği yüksektir.

Unutmamalıyız ki, en iyi pişirme yöntemlerinden biri üzeri kapalı kendi nemiyle veya domates gibi su veya soslarla orta sıcaklıkta ya da fırında sararak pişirmedir.

istanbulsaglik.gov.tr (2020, Temmuz 17) Sağlıklı Pişirme Yöntemleri istanbulsaglik.gov.tr 17.07.2020 tarihinde erişim adresi: http://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/sb/per/belge/saglikli_pisirme.pdf

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.