Meme Kanserinin Risk Faktörleri, Belirtileri, Korunma, Tarama Ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

0

Günümüzde neredeyse her 7 kadından birinde meme kanseri görülmektedir. Meme kanseri ile tanışan kadınlar ciddi süreçlerden geçerek psikolojik, fizyolojik ve maddi kayıplar yaşamaktadır. Bu nedenle meme kanseri ile ilgili tüm kadınların bilgilenmesi ile erken tanı yöntemleri kullanarak meme kanseri nedeniyle yaşanan kayıpların en aza indirilmesi sağlanabilir.

Şimdi meme kanseri konusuna değinelim.

Meme dokusundaki süt kanallarında yer alan ve süt üretiminden sorumlu hücrelerden kaynaklanan meme kanseri, diğer organlara yayılım gösterebilmektedir. Meme kanseri kadınlarda görülen kanserler ve ölüm nedenleri arasında dünyada ve Türkiye’de ilk sırada yer almaktadır.

Meme Kanserinin Risk Faktörleri Nelerdir?

Birçok kanser türünde olduğu gibi meme kanserini önlemek için yapılabilecek en önemli şey risklerin azaltılmasıdır.

Meme kanserinin birçok risk faktörü bulunmaktadır. Bu risk faktörlerinden bazılarını önleyebilirken bazılarını ise değiştirmek mümkün değildir. Risk faktörlerini şu şekilde sıralayabiliriz.

  • Cinsiyet (kadın cinsiyetine sahip olma)
  • Yaş (12 yaşından önce adet görme ya da 55 yaşından sonra geç menopoz döneminin girme)
  • Aile öyküsü (Ailede özellikle anne ve kız kardeşinde meme kanseri öyküsü olma)
  • Hiç doğum yapmamış veya ilk gebeliğin 35 yaşından sonra yapmış olma
  • Obez veya aşırı kilolu olma
  • Yeterli fiziksel aktivite yapmama
  • Aşırı alkol tüketimi
  • 40 yaş üzerinde olma
  • Memelerin aşırı radyasyona maruz kalması
  • Daha önce meme hastalığı öyküsü olma

Meme Kanserinin Belirtileri Nelerdir?

Meme kanseri genellikle uzun bir süre belirti göstermez. Bu sebeple, kadınların memesinde meydana gelen değişikler konusunda daha duyarlı olması meme kanserinde erken tanı ve tedavi için son derece önemlidir.

Meme kanserindeki belirtilerden en önemlisi ele gelen ağrısız, zamanla büyüyen bir kitlenin hissedilmesidir.

Diğer belirtiler ise;

  • Memede çekilmelerin olması,
  • Deride kalınlaşma,
  • Meme ucunun hassaslaşması ya da içe dönmesi,
  • Gözle görülebilir şeklinde meme boyutunda veya şeklinde değişiklik,
  • Meme üzerindeki deride ödem,
  • Portakal kabuğu görünümü,
  • İleri evrelerde meme ucunda kanlı ya da temiz akıntı bulunmasıdır.

Meme Kanserinden Korunma ve Tarama Yöntemleri Nelerdir?

Meme kanserinin yaygınlaşmasıyla birlikte korunma yolları da önem kazanmıştır.

Egzersiz yapılması, alkol tüketiminin sınırlandırılması, kilo kontrolü, gebeliğin 30 yaşından sonra bırakılmaması ve yeni doğanın en az altı ay emzirilmesi gibi kontrol altına alabileceğimiz risk faktörlerinin bilinmesi ve uygulanması meme kanserinden korunma da ilk basamakta yer almaktadır.

Diğer bir korunma önlemi olan ikinci basamak ise erken tanı ve tedaviyi içermektedir.

Kadınların bilinçlendirilmesi erken tanının sağlanabilmesini kolaylaştırmaktadır.

  • Kendi Kendine Meme Muayenesi,
  • Klinik Meme Muayenesi ve
  • Mamografi meme kanseri tanılanmasında kullanılan yöntemlerdir.

Kendi Kendine Meme Muayenesi: Kolay, ucuz, herkes tarafından uygulanabilen, risk taşımayan bir yöntem olması sebebiyle meme kanserinin erken tanılanmasında önemli bir yere sahiptir.

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanlığı’nca 20 yaş üzerindeki her kadının ayda bir kez düzenli şekilde kendi kendine meme muayenesi yapmasını önermektedir.

Kendi kendine meme muayenesi her ay âdetin bitiminden 4-5 gün sonra yapılmalı. Menopoza giren kişiler ise her ay istediği bir günde yapabilir.

Klinik Meme Muayenesi: Ulusal meme kanseri tarama programına göre 20-40 yaş arasındaki kadınlarda iki yılda bir klinik meme muayenesi yapılması önerirken 40-69 yaş arasındaki kadınlarda ise yılda bir kez yapılması önermektedir.

Mamografi: T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanlığı mamografi için yaş sınırını 40-69 yaş olarak ve her 2 yılda bir yenilenmesi şeklinde belirlemiştir.

Meme Kanserinin Tedavisini Neler Oluşturmaktadır?

Meme kanserinde hastanın yaşı, sağlık durumu, hastalığın seyri göz önüne alınarak tedavi uygulanmaktadır.

Meme kanseri tedavisinde ilk önemli kural memenin korunmasına yönelik tedavi uygulanmasıdır. Bu tedaviler cerrahi tedavi, radyoterapi, kemoterapi şeklinde sıralanmaktadır.

Kayar, N. (2019). Meme Kanseri Ve Kendi Kendine Meme Muayenesi Eğitiminin Meme Kanseri Korkusu Ve Sağlık İnançlarına Etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). 09.09.2020 tarihinde erişim adresi: http://earsiv.odu.edu.tr:8080/jspui/bitstream/11489/1203/1/10250285%20TEZ.pdf

Kabacaoğlu, C. ve Karaca, A. (2020). Meme Kanserinde Birincil ve İkincil Korunma Önlemlerine ilişkin Ebe ve Hemşirenin Rolü. Jaren, 6, 179-86. doi:10.5222/jaren.2020.69885. 09.09.2020 tarihinde erişim adresi: https://www.journalagent.com/jaren/pdfs/JAREN-69885-REVIEW-KARACA.pdf

T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü – (2020, 9 Eylül). Meme Kanseri. 09.09.2020 tarihinde erişim adresi: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/kanser-turleri/kanser-turleri/meme-kanseri.html

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.