Koronavirüs Salgınında Gebelerin En Fazla Merak Ettiği Konular Nelerdir?

0

Çin’in Hubei eyaletinin Wuhan şehrinde ortaya çıktığı düşünülen Covid-19 virüsü şiddetli ve önü kesilemeyen bir yayılım göstermesi sonucu DSÖ tarafından 11 Mart’ta küresel salgın(pandemi) olarak ilan edilmiştir.

Bu virüsün bulaştırma ve ölüm yaratabilme riski kişinin hijyen, sosyal mesafe, bağışıklık sistemi, koruyucu ekipmanının olup olmaması, sigara ve/veya alkol alımı gibi zararlı davranışlarda hangi noktada olduğu ile belirleyicidir.

Gebeler genelde fizyolojik ve psikolojik değişiklikler ile hassas bir gebelik süreci geçirirler. Bu hassas dönemde birçok hastalığa karşı duyarlılıkları da artabilmektedir.

Bilhassa da Kovid-19 un neden olduğu bir pandemi dönemi yaşıyorken gebelerin davranışları, anne ve bebek sağlığı gibi birçok sorunun cevabının ne olacağı kilit noktadır.

Birlikte bu önemli yanıtların peşine düşmek için vakit kaybetmemenin önemini vurguluyor ve başlıyoruz.

Gebelerin Covid-19 Riski Daha Fazla Mıdır?

Covid-19 pnömonisi geçiren gebeler ile genel popülasyonun klinik tabloları genelde aynıdır. Bununla birlikte çalışmalarda vaka sayılarının azlığı, gebe kadınların solunum patojenlerine ve şiddetli pnömoniye karşı hassasiyetleri ile Covid-19 enfeksiyonu için gebelerde sürecin daha kontrollü sürdürülmesi gerekmektedir.

Bu yüzden gebeler ve yenidoğanlar enfeksiyonun önlenmesinde kullanılan stratejiler ve önlemlerde hassas bir popülasyon olarak ele alınmalıdır. Gebelerle ilgili kesin bulaş yolu, mortalite oranları, erken doğum, yenidoğan enfeksiyonu gibi risklerle ilgili kesin bulgular bulunmamaktadır.

İlaç Kullanımı

Gebelikte meydana gelen fizyolojik değişiklikler solunum yolu enfeksiyonuna neden olabilir. Hızla yayılan ve küresel bir sorun haline gelen Covid-19’un kesin tedavisi olmamakla birlikte uygulamada olan ilaçların gebe hastalarda dikkatli ve teratojenik açısından değerlendirilmesi, hastanın bu konuda bilgilendirilmesi gerekmektedir.

Doğum Şekli

Covid-19’dan etkilenen kadınlarda sezaryen doğum oranı hem sistematik derlemelerde hem de kohort çalışmalarında %50 ile %85 arasında değişen oranlarla çok yüksek bildirilmiştir. Ancak bu doğumların büyük çoğunluğu için endikasyonlar mevcut değildir ve birçok sezaryen doğumun tek başına Covid-19 enfeksiyonu için yapılmış olması olasıdır.

Literatürdeki sınırlı bilgiler temelinde, Covid-19 doğum endikasyonu olarak düşünülemez ve doğum zamanlaması, şekli(sadece Covid-19 duruma göre değil) maternal klinik koşullara veya obstetrik faktörlere göre kişiselleştirilmelidir. Karar maternal fetal hekimler, yenidoğan uzmanları, anestezi uzmanları ve enfeksiyon hastalıkları uzmanları dahil multidisipliner bir ekip tarafından verilmelidir.

Gebenin Davranışlarının Önemi

Gebe önceliğin kendi sağlığı olduğunu bilmelidir. Şayet bilirse kendi sağlığını olumlu anlamda yönetmesinin sonucunda bebeğinin de sağlıklı bir şekilde dünyaya gelebileceğini özümser.

  • Kişisel bakıma özellikle de el hijyenine özen gösterilmeli. Ellerle ağız, burun ve göze dokunulmamalıdır.
  • Bulunulan ortamlar sıklıkla havalandırılmalıdır.
  • Sosyal mesafe kuralına uyulmalı. Mümkün olduğunca kalabalık ortamlardan uzak durulmalıdır.
  • Öksürük ve hapşırık oluşumunda bir mendil kullanılmalı. Mendil bulunmuyorsa dirsek içi kullanılmalıdır.
  • Tüketilen gıdalar iyi yıkanmalı ve pişirilmelidir.
  • Yurtdışına gidilmemeli. Seyahat planı yapılmışsa ertelenmeli veya iptal edilmelidir.

Görüldüğü üzere gebelerin diğer insanların uygulaması gereken önlemlerle eşdeğer önlemleri bulunuyor.

Anneden Bebeğe Virüs Geçer Mi?

Şinhua ajansının haberine göre, Vuhan’da korona virüs taşıyan bir annenin dünyaya getirdiği bebekte doğumdan 30 saat sonra virüs teşhis edildi.

Uzmanlar, vakanın, enfeksiyonların gebelik ile doğum sırasında veya sonrasında anneden bebeğe geçmesi anlamına gelen vertikal geçiş yani dikey geçişin örneği olabileceğini belirtti. Bu gibi haberleri okumaya, duymaya başlamamıza rağmen yapılan araştırmalar bu konuda henüz yeterli bilginin ve kanıtın olmadığı yönündedir.

Covid-19 Şüphesi Olan Veya Kesinleşen Anne Bebeğini Emzirebilir Mi?

Anne sütünün birçok faydasının olduğu bilinmekle birlikte, en önemli özellikleri arasında antimikrobiyal, antienflamatuar ve immünomodülatör etkileri yer almaktadır. Anne sütüyle yeteri miktarda beslenen bebek ile anne bağı güçlenmektedir. Anne sütü bu gibi özellikleri ile bebeği sepsis, bakteriyemi, menenjit, solunum yolu enfeksiyonları, gastroenteritler, üriner sistem enfeksiyonları ve akut otitis mediadan korur.

Covid-19 hastalığı şüpheli veya kanıtlanmış anne bebekleri dahil olmak üzere özellikle ilk 6 ay içindeki bebekler için en iyi beslenme kaynağı anne sütüdür. Covid- 19 hastalığı kanıtlanmış anne, belirtilen uygun önlemleri aldığı sürece bebeğini emzirebilir. Şu anda birincil endişe virüsün anne sütünden bulaşıp bulaşmayacağından ziyade, enfekte bir annenin emzirme döneminde virüsü solunum damlacıkları ile bulaştırıp bulaştıramayacağıdır.

Bebek tutulmadan önce uygun el hijyeni sağlanmalı, bebek ile yakın temas halindeyken “örneğin doğrudan emzirme sırasında” yüz maskesinin takılması yer alır. Korona virüs enfeksiyonu olan emziren kadınlar üzerinde yapılan sınırlı çalışmalarda anne sütünde şimdiye kadar virüs tespit edilememiştir ancak korona virüs enfeksiyonu kanıtlanmış annelerin virüsü anne sütü ile bulaştırıp bulaştıramayacakları henüz bilinmemektedir.

Gebe Bir Sağlık Çalışanı İse Ne Yapılmalıdır?

Gebe sağlık çalışanı koruyucu, kişisel ekipmanı ile uygulamalarını yaparken dikkatli olmalıdır. Mümkün olduğunca Covid-19 şüphesi olan ve/ya tanısı kesinleşmiş hastalarla birebir iletişimde ve tedavi sürecinde olmamaya çalışmalıdır.

Anlıyoruz.

Hassas, duygusal, mucizevi ve endişeli bir dönemden geçtiğinizin farkındayız.

Yanınızdayız!

Sağlık profesyonelleri olarak siz gebelerimizin yanında olup bu dönemi birçok sorunun cevabını alarak endişelerinizin ve komplikasyonların ortadan kalkması ile geçireceğiz.

Tırmıkçıoğlu Z.(2020), COVID-19 Enfeksiyonu Olan Gebelerde İlaç Kullanımı, Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, 25(1): 51-58

Aslan, M.T. , Aslan, İ. Ö. , Özdemir, Ö. (2020), COVID-19 (Yeni Tip Koronavirüs) Günlerinde Dahi Anne Sütü Yine Çok Önemli! , Journal of Biotechnology and Strategic Health Research, 4(1): 111-115

Spiniello, L. , Mascio, D. D. , Bianco, C. , Esposito, O. , Giangiordano I. , Muzii, L. , Giancotti, A. , Brunell, R. , Saccone, G. (2020), Gebelikte COVID-19 hakkında tüm bildiklerimiz: Perinatal perspektiften etik ve psikolojik perspektife, Perinatoloji Dergisi, 28(20): 120-126

Gök, K. , Köse, O. , Özden, S.(2020), Gebelikte Koronavirüs Enfeksiyonu(COVID-19) ve Yönetimi, Sakarya Tıp Dergisi, 10(2):348-358

Aslan, M.M. , Yuvacı, H. V. , Köse, O. , Cevrioğlu, A. S. , Özden, S.(2020), COVID-19 ve Gebelik, Journal of Biotechnology and Strategic Health Research, 1(1):10-13

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.