Kişinin Oyun Becerilerine Bakarak Sosyal Fobisi Olup Olmadığını Anlayabilir Miyiz?

2

Sosyal fobi belirtileri, klinik sendrom olarak ilk kez 1970′ de Marks tarafından tanımlanmıştır.

Marks, ”özünü başkaları tarafından gülünç görünme korkusunun oluşturduğu başkalarının varlığında yeme, içme, yazma, konuşma gibi edimleri gerçekleştirmekten veya yüz kızarması, titreme, kusma gibi bedensel belirtilerin ortaya çıkıp başkalarınca fark edilmesinden korkmayı” sosyal fobi olarak ifade etmiştir.

Sosyal fobinin ortaya çıkma nedenlerinde birçok faktör etkilidir. Bunlar;
  • Genetik etkenler,
  • Çevresel etkenler (Ana-baba çocuk yetiştirme tutum ve davranışları, çocukluk dönemi hastalıkları, sosyal beceri)’dir.
Sosyal fobinin gözle görülen belirtileri;
  • Çarpıntı,
  • Terleme,
  • Titreme,
  • Kaslarda gerginlik,
  • Huzursuzluk hissi,
  • Ağız kuruluğu ve
  • Ateş basmasıdır.

Sosyal fobili kişiler kendi kişisel yeteneklerini küçümserler. Kendilerinden mükemmelliyetçi beklentileri vardır. Başarısızlığı hep kendilerine yükleme eğilimindedirler. Kişisel performansını değerlendirmede sadece olumsuz örneklere odaklanır.

Çolak’ın yaptığı bir çalışmaya göre literatüre bakıldığında ikizler hakkında yapılan çalışmaların Sosyal Fobinin genetik bir faktör olduğunu doğruladığı ancak ailesel faktörlerin sadece genetik açıdan ele alınamayacağı, çevresel faktörleri de içinde barındırdığı görülmüştür.

Sosyal Fobi oluşumunda etkili olan ailesel faktörleri de üç başlıkta toplayabiliriz.

  • Sosyal Fobili bireylerin ailelerinin çocuk yetiştirme tarzı
  • sosyal anlamda anne-babanın rol model olması
  • Kısıtlı sosyal durumlara maruz kalmak

Bilişi şekillendiren ve bireyleri başkaları tarafından negatif değerlendirilme korkusuna yönlendirebilen çeşitli çevresel deneyimler vardır. Bu deneyimler travmatik sosyal deneyimler, çocukluk hastalıkları, sosyal izolasyon, akranları tarafından zorbalığa maruz kalma veya dalga geçilme, ilk doğan ya da tek çocuk olmak gibi yaygın faktörleri içerir. Sosyal Fobinin başlama yaşı çeşitli kaynaklara göre değişiklik göstermektedir.

Literatürde Sosyal Fobinin başlama yaşının 13-24 arasında değiştiği, tedavi arama yaşının ise 27’de başladığı şeklinde bilgilere rastlanmaktadır.

 

Belirli sayıdaki sosyal fobili hastalıklarının yaşam boyu sürdüğünü belirttikleri göz önüne alındığında hastalıkların ortalama başlangıç yaşı gerçek verileri yansıtmamaktadır.

Sosyal Fobili Çocuklar ve Oyun
  • Sosyal Fobili çocuklar toplulukla oynanan oyunlara katılmaz, sadece uzaktan izlemekle yetinirler.
  • Oyunlara katılsalar bile başkalarının sözlerini dinlerler, kendi düşüncelerini söylemezler.
  • Sadece idare edilir, kendileri idare etmezler.
  • Topluluğun olduğu yerlere; yuvaya ya da okula gitmek istemezler.
  • Sosyal fobili bireyler ergenlik dönemi ile birlikte sanal oyunlara rağbet göstermektedirler.

Sosyal fobili bireylerin tedavi yöntemlerinde psikodrama, ilaç tedavisi ve bilişsel davranışçı terapi kullanılmaktadır.

Unutulmamalıdır ki ; Sosyal Fobili bireylerle etkileşime giren kişilerin bu bireylerin direkt olarak ortama girmesi için zorlanmamalıdır.

Çolak, T., (2010), Legoterapi Yönelimli Grupla Psikolojik Danışmanın Sosyal Fobi Üzerine Etkisi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi

Fıstıkcı, N., (2007), Sosyal Fobide Dikkat Eksikliği-Hiperaktivite Belirtileri ve Wiskonsin Kart Eşleme Testi İle Ölçülen Yönetici İşlevler, Marmara Üniversitesi, Uzmanlık Tezi

2 Yorum Yapıldı
  1. Zeynep diyor

    Esra hocam, bu değerli bilgiler için teşekkür ederim. Çok aydınlatıcı bir metin olmuş elinize emeğinize sağlık.

  2. Tuğba diyor

    Bu faydalı bilgiler için öncelikle Esra hocama ve tüm emeği geçenlere teşekkürler.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.