Gebelik Zehirlenmesinin (Preeklampsi) Belirtileri Nelerdir Ve Nasıl Tedavi Edilir?

0

Yüksek tansiyon, ödem artışı, görme ve bilinç durumlarında değişimler gibi hamile bireyde birçok sistemi etkileyen Gebelik Zehirlenmesi (Preeklampsi) dünyada anne ölümleri nedenleri arasında ilk 3 sırada, ülkemizde ise 2. sırada yer almaktadır.

Nadir görülen hastalıkta, genellikle 20. gebelik haftasından sonra belirtiler ortaya çıkmaya başlar.

Nedeni tam olarak bilinmese de gebelikte oluşan plasenta nedeniyle ortaya çıktığı düşünülmektedir.

Gebelik Zehirlenmesinin (Preeklampsi) Belirti ve Bulguları Nelerdir?

  • En az 4 saatlik arayla yapılan ölçümlerde tansiyonun 140/90 üzerinde olması
  • Baş ağrısı
  • Bulantı
  • Görme bozuklukları (bulanık görme, ani ışık çakmaları vb.)
  • Zor nefes alıp-verme
  • El, bacak ve ayaklarda şişme, ödem
  • Böbrek rahatsızlıkları (İdrarda protein ve kreatinin artışı olması)
  • Karaciğer fonksiyonlarında bozulma
  • Karnın sağ üst bölümünde ağrı
  • Bilinç durumu değişiklikleri
  • İlerleyen durumlarda epilepsi (sara) benzeri nöbetler, çoklu organ hasarları ve kanamalar

Gebelik Zehirlenmesinin (Preeklampsi) Tanısı Nasıl Konulur?

Hastalığa ilişkin kesin bir tanı yöntemi bulunmamaktadır. Gebelik öncesinde risk grubunu tanılama oldukça önemlidir. Düzenli kontrollerde takip edilen idrar, kan tahlilleri, tansiyon takibi, ultrasonografi, NST tanılamada önemli rol oynar.

Gebelik zehirlenmesinin risk faktörleri;

  • Anne yaşının 35 yaş üstünde olması
  • Annenin hipertansiyon, şeker hastalığı olması
  • Pıhtılaşma bozuklukları olması
  • Obezite
  • Daha önceki gebeliğinde gebelik zehirlenmesi yaşanması
  • Tüp bebek (IVF) tedavisi
  • Çoğul gebelik
  • Otoimmün (savunma sistemi ) hastalığı olması
  • Tıkayıcı uyku apnesi varlığı
  • Kronik böbrek rahatsızlığı olması

Gebelik Zehirlenmesinin (Preeklampsi) Tedavi Nasıldır?

Gebelik zehirlenmesinin (Preeklampsinin) şiddetine, gebelik haftasına, anne ve fetüsün yaşamsal bulgularına gebeliğin sonlandırılması yani doğum değerlendirilir.

Amerikan Jinekoloji ve Obstetrik Derneği (ACOG), şiddetli olmayan gebelik zehirlenmesinde 34.37. haftalar arasında, ağır durumlarda ise 20. ve 34. haftalar arasında anne ve fetüsün sağlığı göz önüne alınarak gebeliğin sonlanmasını öneriyor.

Bunun yanı sıra Dernek, erken saptanan durumlarda ve risk grubundaki gebelerde, gebeliğin 12. 28. haftalar (özellikle 16. hafta öncesi) arasında düşük doz aspirin alımını önermektedir.

Yüksek risk grubunda bulunan bireylerin beslenmesinde sodyum alımını azaltıp, proteinden zengin beslenmesi, kalsiyum alımının arttırılması önerilmektedir. Magnezyum yönünden desteklenmesi de fayda sağlayabilir.

Ayrıca yapılan çalışmalara göre hareketsiz yaşama göre gün içinde yapılan egzersizlerin yüksek tansiyona bağlı hastalık riskini önemli ölçüde azalttığı gözlenmiştir.

Yapılan her bir uygulamanın mutlaka sağlık ekibinin gözetimi altında olması gerektiği unutulmamalıdır. Tansiyon takibi hastalığın kontrolünde büyük önem taşır.

ACOG Practice Bulletin No. 202: Gestational Hypertension and Preeclampsia, Obstetrics & Gynecology: January 2019 – Volume 133 – Issue 1 – p e1-e25
Doi: 10.1097/AOG.0000000000003018

AKALIN, A., & Şahin, S. (2018). Preeklampsi: Tanı ve Hemşirelik Yönetiminde Güncel Yaklaşımlar. Journal of Human Rhythm, 4(2), 88-97.
Önderoğlu, L. S. (1993). Preeklampsi: Etiyoloji ve patogenez. Perinat Derg, 1, 11-17.

Hazırlık, P. (1993). Preeklampsi-eklampside anestezi ve yoğun bakım. Perinatoloji Dergisi, 1, 50-54.

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.