COVID-19 Hakkında En Fazla Merak Edilen 3 Güncel Soru

0

Bilindiği üzere Koronavirüsün mutasyonu hakkındaki tartışmalar devam ederken Nisan ayındaki genetik diziliminin Ağustos ayında bulaş oluşturan virüsten açıkça farklı olması mutasyona uğradığını kanıtlar nitelikte. Koronavirüs tüm dünyada hızla can almaya devam ederken toplumun içerisinde şehir efsanelerine dönen bazı sorular ve cevaplar oluşmakta.

Bu yazıyı COVID-19 hakkında merak edilen güncel soruları ve cevaplarını sizlerle paylamak için yazıyorum.

1. Koronavirüsün Resmi Semptomlar Dışında Etkileri Var Mı?

Resmi semptom (belirti) olarak nitelendirdiğimiz, DSÖ tarafından yetişkinler için yayınlanan yaygın belirtiler arasında kuru öksürük, ateş, yorgunluk vb. olmasının yanı sıra nadir de olsa görülen başka belirtiler de mevcut. Koronavirüs ekstremitelerde ve deride lezyonlara, yaşamsal iç organlarda fonksiyon kaybına, saç dökülmelerine, kardiyovasküler ritim bozukluklarına da yol açabiliyor.

Ayrıca virüsün beyin omurilik sıvısında (BOS) dahi görüldüğü vakaların olması; odaklanma ve bilişsel sorunlara, konsantrasyon bozukluklarına, baş ağrıları ve uyku problemlerine varan çeşitli sorunlara yol açtığının da kanıtıdır.

2. COVID-19 Kalıcı Hasar Bırakır Mı?

Bazı araştırmalar, COVID-19 ile enfekte olmuş bireylerin sonrasında, yeterli ve tam bağışıklıklarının gelişememesine dikkat çekmektedir. Bunun, bağışıklık sisteminin eskisi kadar güçlü olamayacağı anlamına geldiğini de söyleyebiliriz. Bu noktada “bağışıklık” kavramı hayatımızın merkezinde olma konumunu koruyor.

Bir noktaya daha dikkat çekmek gerekirse, geçirilen COVID-19 sonrasında pıhtılaşma bozukluklarının sebep olacağı ani ölümlere karşı da uyarıda bulunuluyor. Özellikle kronik, kardiyak hastalığı olan, 65 yaş üstü bireylerin hastalık sonrası düzenli kontrollerinin yaptırılması kurtarıcı olabilir.

Tekrarlayan koronavirüs hastalıklarında, virüsün bir yıldan daha kısa bir süre içinde yeniden hastalık oluşturabileceği unutulmamalıdır.

Kaygı, depresyon ve bilişsel sorunların oluştuğu psikolojik olgularda ise her beş yetişkinden birinin depresyon; beşte ikisinin ise şiddetli depresyon yaşadığı bir başka araştırma sonuçlarındandır.

3. Koronavirüse Karşı Bağışıklık Geliştirmek Mümkün Mü?

“Sürü Bağışıklığı” adı altında gündeme gelen, bazı ülkelerde haksız ve yanlış eylemlere dönüşen sürü bağışıklığı, savunanlarıyla ve karşıtlarıyla hala tartışmalı konulardandır. Doğal bağışıklama yöntemi ilk kez İsveç’te denenmiş ve COVID-19 un en öldürücü olduğu ülkeler arasına girmiş, bir milyon insandan 538’i maalesef hayatını yitirmiştir.

Ancak immünologlar bağışıklığın oldukça kırılgan olduğunu, diğer Koronavirüsler gibi COVID-19’un da mutasyona uğrama olasılıklarının uzun vadede bağışıklık oluşturmayacağını savunmaktadır.

Bağışıklıkla ilgili değinmemiz gereken bir diğer konu yüz maskeleri olabilir. Çünkü bazı araştırmacılar yüz maskelerinin virüsle enfekte olma ihtimalini de bir aşılama fonksiyonu olarak nitelendiriyor. Bu bireylerin hastalığı asemptomatik (belirti vermeden) olarak da atlatabileceğini ileri sürmekteler.

Bu bakışla, güvenilir bir popülasyonu dolaylı yoldan aşılamanın yolu olarak görülmektedir. Buna rağmen bu uygulamanın başarılı ve güvenilir olmasının tek yolu insanların tedbirlere sıkıca uyarak kendilerini korumalarından geçmektedir.

Kendimizi korumak; maske takmanın, sosyal mesafe sınırlarına uymanın ve temizliğe dikkat etmenin yanı sıra diğer halk sağlığı koruma yöntemleriyle birleştirildiğinde kontrol önlemlerinin etkinliğini artırıyor.

Hem maliyet hem etkinlik açısından ele alındığında karantina uygulaması anahtar kelime gibi görünmektedir. Bu konuda karantinaya ek bazı halk sağlığı uygulamaları da mevcuttur.

Acil servislerdeki risk sıralamalarının yeniden düzenlenmesi, maske ve dezenfektan gibi malzemelerin ücretsiz temin edilmesi diğer halk sağlığı yönetimi faaliyetlerinin bir parçasıdır.

Unutulmamalıdır ki koronavirüs alacağımız tüm önlemlerden daha güçlü değildir.

Aslan, R. (2020). COVID-19 Tam Tanımlanamamış Risk. Ayrıntı Dergisi, 8 (91).

Üstün, Ç., & Özçiftçi, S. (2020). COVID-19 pandemisinin sosyal yaşam ve etik düzlem üzerine etkileri: bir değerlendirme çalışması. Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, 25(Special Issue on COVID 19), 142-153.

Nussbaumer-Streit, B., Mayr, V., Dobrescu, A. I., Chapman, A., Persad, E., Klerings, I., … & Gartlehner, G. (2020). Quarantine alone or in combination with other public health measures to control COVID‐19: a rapid review. Cochrane Database of Systematic Reviews, (9).

Yorum Yapın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.